Question

Difficulty: Hard1876 Kanun-i Esasi

18761876 Kanun-i Esasi’nin 19091909 yılındaki köklü değişikliklerden önceki orijinal metni esas alındığında; Heyet-i Mebusan’ın, hükümetin (Heyet-i Vükela) izlediği genel siyaseti veya belirli bir icraatını onaylamaması durumunda izlenecek hukuki yöntemle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Bakanlar Meclis-i Mebusan’a değil, münhasıran Padişah’a karşı sorumlu olduklarından, meclisin hükümeti düşürebilecek bir güvensizlik oyu yetkisi bulunmamaktadır.Answer
  2. B
    Heyet-i Mebusan’ın hükümete yönelik güvensizlik oyu vermesi durumunda, Padişah sadrazamı derhal görevden almak ve meclis çoğunluğuna uygun yeni bir hükümet kurmak zorundadır.
  3. C
    Hükümet ile meclis arasındaki uyuşmazlıklarda Meclis-i Ayan nihai karar merciidir ve hükümetin görevde kalıp kalmayacağına bu meclis karar verir.
  4. D
    Padişah, meclis ile hükümet arasındaki bu tür uyuşmazlıklarda Şura-yı Devlet’in görüşünü alarak hükümeti feshetmekle yükümlüdür.
  5. E
    Hükümetin meclis tarafından onaylanmaması durumunda, Sened-i İttifak hükümlerine göre yerel ayanlar arabuluculuk yapmakla görevlendirilir.

Answer

1876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metnine göre hükümet üyeleri Padişah'a karşı sorumlu olduğundan, Meclis-i Mebusan'ın hükümeti düşürme yetkisi yoktur.
Doğru seçenek, 18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metnindeki yürütme-yasama ilişkisini tam olarak açıklar. Bu dönemde bakanlar meclise karşı değil, kendilerini atayan Padişah'a karşı sorumludur. Dolayısıyla meclisin hükümeti güvensizlik oyuyla düşürme (parlamenter denetim) yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasanın orijinal halindeki sorumluluk makamını belirleme
Bakanların (Heyet-i Vükela) sadece Padişah'a karşı sorumlu olduğu tespit edilir.
Orijinal metin mutlak monarşik özellikleri koruduğu için yürütme organı yasamaya karşı sorumlu tutulmamıştır.
2
Hükümet-Meclis ilişkisini analiz etme
Meclis-i Mebusan'ın hükümeti denetleme yetkisinin (soru, gensoru gibi) sembolik kaldığı veya bağlayıcı bir sonucunun olmadığı görülür.
Güvensizlik oyu (istiskal) ile hükümet düşürme yetkisi ancak 1909 değişiklikleri ile anayasaya girmiştir.
3
Çözüm yolunu değerlendirme
Uyuşmazlık durumunda Padişah'ın ya hükümeti değiştirme ya da meclisi feshetme konusunda mutlak yetkili olduğu anlaşılır.
Bu durum anayasanın ilk halindeki 'Padişahın üstünlüğü' ilkesinin bir sonucudur.

Key Concept

1876 Kanun-i Esasi'de Yürütmenin Sorumluluğu

Hints

1
18761876 Anayasası'nın ilk halinde hükümetin kime karşı sorumlu olduğuna odaklanın.

Practice More

19091909 değişikliklerinden sonra Padişah'ın meclisi feshetme yetkisinin hangi şartlara bağlandığını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question