Toplumsal yaşamda düzeni sağlayan normatif sistemlerin (din, ahlak, görgü ve hukuk) birbirleriyle etkileşim içinde olduğu, ancak yaptırım güçleri ve uygulama alanları bakımından kesin çizgilerle ayrıldıkları bilinmektedir.
| Kural Türü | Yaptırımın Kaynağı | Yaptırımın Niteliği | Temel Odak Noktası |
|---|---|---|---|
| Hukuk | Devlet Gücü / Kamu Otoritesi | Maddi (Cebri) | Dış davranışlar ve toplumsal barış |
| Ahlak | Bireyin Vicdanı / Toplum | Manevi | İyi insan olma ve niyet |
| Din | İlahi İrade / Uhrevi Güç | Manevi | İnanç, ibadet ve ahlak |
| Görgü | Sosyal Çevre / Gelenek | Manevi | Adabımuaşeret ve nezaket |
Yukarıdaki tablo ve sosyal düzen kuralları arasındaki temel ayrım noktaları dikkate alındığında, hukuk kurallarını diğer kurallardan ayıran 'maddi yaptırım' kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AMaddi yaptırımın varlığı, kuralın ihlali durumunda devletin yetkili organları aracılığıyla zor (cebir) kullanabileceği anlamına gelir.
- BBir eylemin aynı zamanda hem ahlak hem de hukuk kuralını ihlal etmesi durumunda, her iki kuralın yaptırımı birbirinden bağımsız olarak hüküm ifade eder.
- Hukuki yaptırımın 'maddi' olması, bu yaptırımın mutlaka kişinin mal varlığında bir azalma veya fiziksel özgürlüğünün kısıtlanması şeklinde ortaya çıkmasını zorunlu kılar.Answer
- DDin kuralları ve görgü kurallarından farklı olarak hukuk kurallarının yaptırımı, önceden hukuk normlarıyla belirlenmiş somut ve nesnel bir tepkidir.
- EHukuk kuralları genellikle kişilerin dış dünyaya yansıyan somut eylemlerini düzenlediği için, niyetin hukukta anlam kazanması ancak bu niyetin dışa vurulmasıyla mümkündür.
Answer
Maddi yaptırımın mutlaka mal varlığında azalma veya fiziksel kısıtlama (hapis) gerektirdiği yönündeki ifade yanlıştır; zira hükümsüzlük gibi yaptırımlar da maddi yaptırım kapsamındadır.
Maddi yaptırım (müeyyide), hukuk kuralına aykırı davranılması halinde devlet gücüyle karşılaşılan tepkidir. Bu tepki ceza ve tazminat olabileceği gibi; bir hukuki işlemin geçersiz sayılması (hükümsüzlük/butlan) veya bir borcun zorla yerine getirilmesi (cebri icra) şeklinde de olabilir. Dolayısıyla maddi yaptırımın her zaman fiziksel özgürlüğü kısıtlaması veya doğrudan bir mal varlığı azalması (para cezası/tazminat gibi) gerektirdiğini söylemek yanlıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hukuki Yaptırımın (Müeyyidenin) Türleri ve Niteliği
Hints
1
Maddi yaptırımın sadece 'ceza' veya 'tazminat' olup olmadığını düşünün.
2
Bir işlemin hukuk düzeninde hiç yapılmamış sayılması (yokluk) bir yaptırım mıdır?
3
Hukukta maddi yaptırım kavramı, dünyevi ve devlet gücüyle uygulanan her türlü tepkiyi kapsar; bu tepki bazen sadece bir işlemin geçersiz kılınmasıdır.
Practice More
Hukuki yaptırım türlerinden olan 'hükümsüzlük' (yokluk, butlan, tek taraflı bağlamazlık) kavramlarını detaylıca inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s