Question

Difficulty: MediumDevletçilik

Millî Mücadele’nin ardından bağımsızlığını kazanan Türkiye Cumhuriyeti, tam bağımsızlığın ancak ekonomik bağımsızlıkla taçlanabileceği ilkesini benimsemiştir. Fakat halkın elinde teknik bilgi, kalifiye iş gücü ve yatırım yapacak sermaye birikiminin kısıtlı olması, kalkınma hamlelerinin hedeflenen hızda gerçekleşmesini engellemiştir. Bu durum, devletin temel kalkınma projelerini bizzat üstlendiği ve iktisadi hayatı düzenlediği bir modelin uygulanmasını beraberinde getirmiştir.

Bu bağlamda uygulanan Devletçilik ilkesinin temel karakteristiği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Üretim araçlarının mülkiyetini tamamen şahıslardan alarak devlete devretmeyi esas alan sosyalist bir modeldir.
  2. Memleketin içinde bulunduğu maddi imkânsızlıkların ve sosyal ihtiyaçların bir sonucu olarak şekillenmiş pragmatik bir yaklaşımdır.Answer
  3. C
    Sadece ağır sanayi yatırımlarıyla sınırlı kalan, sosyal ve kültürel alanları kapsamayan dar bir ekonomi politikasıdır.
  4. D
    Laiklik ilkesinin bir gereği olarak, ekonomik faaliyetlerin dini kurallardan arındırılmasına odaklanan bir süreçtir.
  5. E
    Dış ticareti ve yabancı yatırımları tamamen engelleyerek tamamen içe kapalı bir ekonomik yapı oluşturmayı hedefler.

Answer

Devletçilik, memleketin içinde bulunduğu maddi imkânsızlıkların ve sosyal ihtiyaçların bir sonucu olarak şekillenmiş pragmatik bir yaklaşımdır.
Devletçilik ilkesi, Cumhuriyet'in ilk yıllarında halkın elinde büyük yatırımları gerçekleştirecek yeterli sermaye birikiminin olmaması ve 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın yarattığı olumsuz etkiler nedeniyle bir zorunluluk olarak ortaya çıkmıştır. Bu model, başka bir ülkenin sistemini kopyalamak yerine Türkiye'nin kendi ihtiyaçlarına göre şekillenmiş, özel teşebbüsü reddetmeyen ancak devletin öncülüğünü esas alan pragmatik bir kalkınma yoludur.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki temel problemleri belirleme
Halkın elindeki sermaye, teknik bilgi ve iş gücü yetersizliği tespit edildi.
Sorunun kökenini anlamak için dönemin şartlarını analiz etmek gerekir.
2
Uygulanan çözüm yöntemini analiz etme
Yetersizlikler karşısında devletin bizzat yatırım yapmaya başladığı görüldü.
Devletin müdahalesi, bu durumun bir zorunluluktan kaynaklandığını gösterir.
3
Devletçilik ilkesinin özgün yapısını değerlendirme
Bu modelin bir ideoloji kopyası değil, Türkiye'ye özgü ve ihtiyaç odaklı (pragmatik) olduğu sonucuna varıldı.
Atatürk'ün devletçilik anlayışı, Türkiye'nin o günkü gerçeklerine dayanan bir 'karma ekonomi' modelidir.

Key Concept

Devletçilik ilkesinin zorunluluktan doğan ve Türkiye'ye özgü olan yapısı.

Hints

1
Metinde geçen 'halkın elinde sermaye olmaması' ifadesine dikkat edin; bu durum devletin neden devreye girdiğini açıklar.
2
Devletçilik, Türkiye'nin kalkınması için bir 'orta yol' veya 'karma model' olarak düşünülmüştür.
3
Seçeneklerde bu ilkenin ideolojik bir tercih mi yoksa hayatın gerçeklerinden doğan bir zorunluluk mu olduğunu sorgulayan ifadeyi bulun.

Practice More

Devletçilik ilkesi doğrultusunda açılan bankaları (Sümerbank, Etibank) ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question