Question

Difficulty: Very hardVirgülün Kullanımı

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin yerli yerinde kullanımı, iletilmek istenen mesajın netliği ve metnin ciddiyeti açısından belirleyicidir. Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı noktalama hatasına neden olmuştur?

  1. A
    Yargıtay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.
  2. B
    O, kurum içi yazışmalarda kullanılan terminolojinin standartlara uygunluğunu denetlemekle görevlendirilmiştir.
  3. C
    Teşkilat yapısı; görev, yetki ve sorumlulukların net bir şekilde tanımlandığı, liyakat esaslı bir sistem üzerine inşa edilmelidir.
  4. Proje dosyasını titizlikle hazırlayıp, ilgili kurula sunmak üzere bir üst yazı ile genel sekreterlik makamına teslim etti.Answer
  5. E
    Bu düzenleme, her ne kadar bazı aksaklıkları barındırsa da, genel itibarıyla sektörel ihtiyaçlara cevap verecek niteliktedir.

Answer

Proje dosyasını titizlikle hazırlayıp, ilgili kurula sunmak üzere bir üst yazı ile genel sekreterlik makamına teslim etti cümlesinde virgül kullanımı yanlıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. 'Proje dosyasını titizlikle hazırlayıp...' ifadesinde 'hazırlayıp' kelimesi '-ip' zarf-fiil ekini almıştır. Cümlede bu kelimeyi takip eden başka bir zarf-fiil (eş görevli bir dizi) bulunmadığı için virgülün kullanılması kural ihlalidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki virgülün konumunu ve çevresindeki kelimelerin yapısal özelliklerini inceleyin.
Virgülün 'hazırlayıp' kelimesinden hemen sonra kullanıldığı görülmektedir.
Noktalama kuralının ihlal edilip edilmediğini anlamak için kelimenin türünü belirlemek gerekir.
2
'Hazırlayıp' kelimesinin aldığı eki ve dil bilgisel işlevini analiz edin.
Kelimenin '-ip' zarf-fiil ekini aldığı tespit edilmiştir.
TDK'nin zarf-fiillerle ilgili özel bir noktalama kısıtlaması bulunmaktadır.
3
Cümle içerisinde bu zarf-fiili takip eden ve onunla eş görevli olan başka bir zarf-fiil olup olmadığını kontrol edin.
Cümledeki 'sunmak' kelimesi bir isim-fiildir ve 'teslim etti' yüklemdir; başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır.
Virgülün zarf-fiilden sonra kullanılabilmesi için o cümlede zarf-fiillerin bir seri oluşturması gerekir.
4
TDK Yazım Kılavuzu'ndaki ilgili kuralı uygulayın: 'Metin içinde zarf-fiil ekleriyle oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül konmaz.'
Tek bir zarf-fiil kullanıldığı için virgülün kullanımı bir yazım/noktalama hatasıdır.
Kuralın istisnası olan 'ardışık kullanım' durumu bu cümlede gerçekleşmemiştir.

Key Concept

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı kuralı

Hints

1
Cümlelerdeki fiilimsi eklerine, özellikle de zarf-fiil eklerine (-ip, -erek, -ince...) odaklanın.
2
Zarf-fiillerden sonra virgül konulabilmesi için cümlede birden fazla zarf-fiilin art arda sıralanmış olması gerektiğini hatırlayın.
3
'hazırlayıp' kelimesinden sonra gelen ifadeyi inceleyin; eğer orada bir zarf-fiil daha yoksa bu virgül kural dışıdır.

Practice More

Benzer şekilde, şart ekinden (-se/-sa) ve 've, veya' gibi bağlaçlardan sonra da virgül gelmeyeceğini hatırlayarak karma noktalama testleri çözebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki virgülü kaldırarak okuyun; eğer anlam bozulmuyorsa ve yapı bir zarf-fiil ile kurulmuşsa kuralı (tek zarf-fiil kuralı) tekrar teyit edin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question