Question

Difficulty: MediumParlamento Kararları

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) iradesini açıkladığı işlemler 'kanun' ve 'parlamento kararı' olarak iki ana gruba ayrılmaktadır. Bu iki işlem türü; kabul ediliş usulleri, Cumhurbaşkanı'nın onay yetkisi ve yargısal denetim rejimleri bakımından birbirinden farklı kurallara tabidir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin bir 'parlamento kararı' niteliğinde gerçekleştirdiği işlemlerden biridir?

  1. A
    Para basılmasına karar verilmesi
  2. B
    Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması
  3. Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün değiştirilmesiAnswer
  4. D
    Genel ve özel af ilan edilmesine karar verilmesi
  5. E
    Bütçe Kanunu'nun kabul edilmesi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün değiştirilmesi işlemi bir parlamento kararıdır.
TBMM İçtüzüğü, Meclis'in kendi çalışma usul ve esaslarını belirlediği bir düzenlemedir. Bu düzenleme bir parlamento kararı niteliğindedir. Diğer seçeneklerde yer alan para basılması, af ilanı, antlaşma uygun bulma ve bütçe işlemleri ise Anayasa uyarınca açıkça kanunla yapılması gereken işlemlerdir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini analiz etme
İşlemin Meclis'in dışına yönelik genel bir kural mı yoksa Meclis'in kendi iç işleyişine yönelik mi olduğunu belirle.
Kanunlar genellikle toplumun tamamını ilgilendiren dış düzenlemeler iken, parlamento kararları Meclis'in iç yapısıyla ilgilidir.
2
Cumhurbaşkanı onayı ve isim kontrolü yapma
İşlemin Anayasa'da 'Kanun' olarak geçip geçmediğini ve Cumhurbaşkanı'nın onayına gidip gitmediğini kontrol et.
Parlamento kararları Cumhurbaşkanı'nın onayına (veto yetkisine) tabi değildir; oysa kanunlar kural olarak Cumhurbaşkanı'na gönderilir.
3
Anayasal örneklerle karşılaştırma
İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması, seçimlerin yenilenmesi gibi işlemlerin parlamento kararı; para basılması, af ve antlaşma uygun bulmanın kanun olduğu sonucuna ulaş.
Anayasa'nın 8787. ve devamındaki maddelerinde bu ayrım net bir şekilde yapılmıştır.

Key Concept

Kanun ve Parlamento Kararı Ayrımı

Hints

1
Parlamento kararları genellikle Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisine tabi olmayan ve Meclis'in iç işleyişini ilgilendiren işlemlerdir.

Practice More

Parlamento kararlarından hangilerinin Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olduğunu (İçtüzük, dokunulmazlık, vekillik düşmesi) tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Rate this question