Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin sahip olduğu göreceli (özel) konum; yer şekilleri, yükselti, denizellik-karasallık ve stratejik geçiş yolları gibi unsurları kapsayarak ülkenin ekonomik yapısını doğrudan şekillendirir. Buna göre, Türkiye'nin sahip olduğu aşağıdaki ekonomik özelliklerden hangisi göreceli konumun bir sonucu olarak gösterilemez?

  1. A
    Doğu ve Batı arasında enerji koridoru işlevi görerek boru hatları taşımacılığında terminal ülke olması
  2. B
    İstanbul ve Çanakkale Boğazları sayesinde uluslararası deniz ticaretinde jeopolitik öneme sahip olması
  3. C
    Yükselti ve eğim şartlarına bağlı olarak Erzurum-Palandöken ve Kayseri-Erciyes gibi merkezlerde kış turizminin gelişmesi
  4. Tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin güney kıyılarından kuzey kıyılarına doğru gidildikçe uzamasıAnswer
  5. E
    Batı Anadolu'daki limanların art bölgelerinin (hinterland), dağların uzanış doğrultusu nedeniyle Doğu Karadeniz limanlarına göre daha geniş olması

Answer

Tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin güneyden kuzeye doğru değişmesi enlem etkisine (matematik konum) bağlıdır.
Tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin güneyden kuzeye doğru uzaması, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması ve enlem derecelerinin artmasına bağlı olarak güneş ışınlarının geliş açısının daralmasıyla ilgilidir. Bu durum matematik konumun bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Göreceli (özel) konum ve matematik konum kavramlarını ayırt ediniz.
Göreceli konum; yükselti, yer şekilleri, denizellik ve stratejik konumdur. Matematik konum ise enlem ve boylamdır.
Soruda istenen 'gösterilemez' ifadesi, seçenekler arasında matematik konuma ait bir özellik bulmamızı gerektirir.
2
Seçeneklerdeki ekonomik faaliyetlerin temel nedenlerini analiz ediniz.
Boru hatları, boğazlar, kış turizmi ve liman hinterlandı; yer şekilleri veya stratejik konum ile ilgilidir.
Bu unsurların tamamı Türkiye'nin fiziksel ve siyasi coğrafyasının (özel konum) sonucudur.
3
Güneyden kuzeye gerçekleşen değişimin kaynağını belirleyiniz.
Güneyden kuzeye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı küçülür, bu da sıcaklığı ve tarım ürünlerinin olgunlaşma süresini etkiler.
Bu değişim 'enlem etkisi' olarak adlandırılır ve Türkiye'nin Ekvator'a göre konumuyla (mutlak/matematik konum) açıklanır.

Key Concept

Matematik ve Özel Konum Ayrımı

Hints

1
Bir özelliğin nedenini sorgularken 'Bu durum enlemle mi yoksa yer şekilleri/denizellik ile mi ilgili?' diye düşünün.
2
Güney-kuzey yönlü değişimler genellikle enlem (matematik), doğu-batı veya kıyı-iç yönlü değişimler ise yükselti/denizellik (özel) konumla açıklanır.

Practice More

Türkiye'nin matematik konumunun sonuçları (Orta Kuşak, Bakı yönü vb.) ile özel konumunun sonuçlarını karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question