Question

Difficulty: Very hardHavza Genelgesi

2828 Mayıs 19191919 tarihinde yayımlanan Havza Genelgesi'nde Mustafa Kemal Paşa; işgallerin mitinglerle protesto edilmesini ve İtilaf Devletleri'ne uyarı telgrafları çekilmesini isterken, "Gösteriler sırasında Hristiyan halka karşı saldırı ve düşmanlık yapılmamalıdır." uyarısında bulunmuştur. Mustafa Kemal Paşa'nın bu uyarıyla güdülen temel stratejik amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 77. maddesinin uygulanmasına zemin hazırlayacak hukuki gerekçelerin oluşmasını engellemekAnswer
  2. B
    Millî egemenlik ilkesini ilk kez ortaya koyarak halkın yönetim üzerindeki iradesini ve karar alma gücünü resmileştirmek
  3. C
    Milli cemiyetlerin tek bir merkezden yönetilmesini sağlamak amacıyla Heyet-i Temsiliye'nin yürütme yetkisini kullanmak
  4. D
    Azınlıkların kurduğu zararlı cemiyetlerin faaliyetlerini durdurmak için İstanbul Hükümeti ile ortak bir güvenlik politikası yürütmek
  5. E
    İtilaf Devletleri ile diplomatik müzakere sürecini başlatarak işgallerin sona erdirilmesi için uluslararası bir konferans toplanmasını sağlamak

Answer

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 77. maddesinin uygulanmasına zemin hazırlayacak hukuki gerekçelerin oluşmasını engellemek
Havza Genelgesi'nde azınlıklara yönelik taşkınlık yapılmaması uyarısı, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın meşhur 77. maddesinin işlerlik kazanmasını önlemeye yöneliktir. İşgalci güçler, herhangi bir bölgede asayişin bozulduğunu iddia ederek orayı işgal etme hakkını saklı tuttukları için, halkın protesto sırasında bu hakkı onlara altın tepside sunmaması hedeflenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Havza Genelgesi'ndeki azınlıklara yönelik şiddet karşıtı uyarıyı analiz etme
Mustafa Kemal'in halkın galeyana gelerek gayrimüslimlere zarar vermesinden çekindiği saptanır.
O dönemdeki uluslararası hukuk kurallarının ve antlaşma şartlarının Türk halkı aleyhine kullanılma riski mevcuttur.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ilgili maddeleriyle ilişkilendirme
77. maddeye göre, İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit eden bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal etme yetkisine sahiptir.
Hristiyan halka yönelik yapılacak bir saldırı, İtilaf Devletleri tarafından 'güvenlik bozuldu' şeklinde yorumlanarak yeni işgallere yasal kılıf oluşturacaktır.
3
Havza Genelgesi'nin genel amacını değerlendirme
Genelgenin amacı halkı işgallere karşı uyandırmak (milli bilinç) iken, bu uyanışın işgalcilere koz vermeden yürütülmesi amaçlanmıştır.
Stratejik bir hata, henüz başlangıç aşamasında olan Milli Mücadele'yi hukuken zor duruma sokabilirdi.

Key Concept

Mondros 7. Maddesi ve Milli Mücadele Stratejisi

Hints

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın işgalleri 'yasal' hale getiren en tehlikeli maddesini hatırlayın.

Practice More

Amasya Genelgesi'nde yer alan ihtilal bildirisi niteliğindeki maddeleri Havza Genelgesi'nin uyandırıcı etkisiyle karşılaştırarak inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question