Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ormanlar

Türkiye'de ormanların dikey yöndeki dağılımı (alt ve üst sınırlar) üzerinde farklı coğrafi faktörler rol oynamaktadır. Karadeniz kıyılarında ormanların deniz seviyesinden (00 m) itibaren başlaması bir durumken; Doğu Anadolu'nun iç kesimlerinde ormanların 28002800 metre gibi oldukça yüksek bir seviyeye kadar tırmanabilmesi başka bir durumdur.

Buna göre; Karadeniz'de orman alt sınırının düşük olması ile Doğu Anadolu'da orman üst sınırının yüksek olması üzerinde etkili olan temel faktörler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. Nemlilik - Karasallık ve kütle etkisiAnswer
  2. B
    Enlem - Bakı ve güneşlenme süresi
  3. C
    Yükselti - Toprak ve anakaya yapısı
  4. D
    Denizellik - Dağların uzanış doğrultusu
  5. E
    Yağış rejimi - Rüzgar hızı ve yönü

Answer

Ormanların alt sınırını belirleyen temel faktör nemlilik ve yağış, üst sınırını belirleyen temel faktör ise sıcaklık (özellikle yaz sıcaklıkları ve kütle etkisi) faktörüdür.
Karadeniz Bölgesi'nde her mevsim yağışlı ve nemli bir hava hakim olduğu için ağaçların su ihtiyacı kıyıdan itibaren karşılanır ve ormanlar deniz seviyesinden başlar. Doğu Anadolu'da ise denizden uzaklık ve geniş kara kütlelerinin yazın hızla ısınması (kütle etkisi), ormanların sıcaklık yetersizliği nedeniyle durduğu sınırı (üst sınır) Türkiye'nin diğer bölgelerinden daha yukarıya (28002800 m) taşımıştır.

Step-by-Step Solution

1
Orman alt sınırının mantığını analiz etme.
Ormanların yetişmesi için gereken minimum su ihtiyacı kıyılarda (Karadeniz) deniz seviyesinde karşılandığı için sınır 00 metredir.
Orman alt sınırı nemlilik ve yağış miktarına bağlıdır.
2
Orman üst sınırının mantığını analiz etme.
Yükseldikçe azalan sıcaklık nedeniyle ağaçların yetişemediği bir noktaya ulaşılır. Doğu Anadolu'da karasallık ve kütle etkisiyle yazlar çok sıcak geçtiği için bu sınır yukarı taşınır.
Orman üst sınırı sıcaklık ve güneşlenme ile doğrudan ilişkilidir.
3
Verilen bölgelerle faktörleri eşleştirme.
Karadeniz (Nemlilik) - Doğu Anadolu (Karasallık ve Kütle Etkisi) eşleşmesi doğru sonuca ulaştırır.
Türkiye'de orman üst sınırının en yüksek olduğu yer, enlem etkisine rağmen Güney değil, kütle etkisi nedeniyle Doğu Anadolu'dur.

Key Concept

Orman Alt ve Üst Sınırlarını Belirleyen Faktörlerin Ayrımı

Hints

1
Ormanların dikey yöndeki dağılımında 'başladığı nokta' suyla, 'bittiği nokta' ise ısıyla ilgilidir.
2
Türkiye'de orman üst sınırının enlem kuralına aykırı olarak Doğu Anadolu'da çok yüksek olmasının sebebi bölgenin yazın çok ısınmasıdır.
3
Alt sınır nemlilik miktarını, üst sınır ise sıcaklık sınırını takip eder. Doğu Anadolu'da bu sınırı yukarı iten faktör karasallıktır.

Practice More

Karadeniz'in iç kısımlarında orman alt sınırının neden deniz seviyesinden değil de 800800 metreden başladığını araştırarak nemin etkisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question