Question

Difficulty: MediumDış Borçlar Sorunu

Yeni Türk Devleti, Osmanlı Devleti'nden kalan borçların ödenmesi hususunda 19281928 yılında alacaklı devletlerle bir sözleşme imzalamış ve ödemelere başlamıştır. Ancak kısa bir süre sonra ortaya çıkan 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı, Türkiye ekonomisini olumsuz etkilemiş ve borç ödeme takviminde aksamalara yol açmıştır. Bu durum, Türkiye'nin dış borçlar politikasında yeni diplomatik ve ekonomik hamleler yapmasını zorunlu kılmıştır.

Bu süreçte yaşanan gelişmeler göz önüne alındığında, Türkiye'nin dış borçlar sorunuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru bir bilgidir?

  1. Türkiye, ekonomik krizin etkilerini hafifletmek amacıyla ABD Başkanı tarafından önerilen ve borç ödemelerinin ertelenmesini öngören Hoover Moratoryumu'ndan yararlanmıştır.Answer
  2. B
    Borçlar sorunu en çok İngiltere ile yaşanmış ve borçların ödenmesi karşılığında Musul petrollerinden alınan paydan vazgeçilmiştir.
  3. C
    19331933 yılında imzalanan yeni sözleşme ile Duyun-u Umumiye İdaresi'ne Türk bütçesi üzerinde yeniden doğrudan denetim ve vergi toplama yetkisi verilmiştir.
  4. D
    Türkiye, ekonomik bağımsızlığını korumak adına borçların ödenmesini süresiz olarak durdurduğunu Milletler Cemiyeti'ne bildirerek sorunu tek taraflı çözmüştür.
  5. E
    Borçların tamamı Atatürk Dönemi'nde (19381938'e kadar) ödenmiş ve Osmanlı'dan kalan bu yük Cumhuriyet'in ilk on beş yılında tamamen tasfiye edilmiştir.

Answer

Türkiye, ekonomik krizin etkilerini hafifletmek amacıyla ABD Başkanı tarafından önerilen Hoover Moratoryumu'ndan yararlanmış ve borçlarını yeniden yapılandırmıştır.
Doğru seçenek, Türkiye'nin 19291929 krizinden sonra ödeme güçlüğü çekmesi üzerine uluslararası alanda kabul gören Hoover Moratoryumu'ndan faydalandığını belirtmektedir. Bu gelişme, Türkiye'nin alacaklı devletlerle masaya oturup 19331933 yılında borçları kendi lehine (kâğıt frangı üzerinden ve indirimli) yeniden yapılandırmasına olanak sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Borçların başlangıcını analiz etme
Lozan'da borçlar paylaştırıldı ve 19281928 Paris Sözleşmesi ile ödeme planı yapıldı.
Sürecin hangi aşamada olduğunu anlamak için ilk anlaşmayı bilmek gerekir.
2
19291929 Krizinin etkisini değerlendirme
Dünya Ekonomik Buhranı Türkiye'nin ödeme gücünü zayıflattı.
Dış borçlar sorununun neden 19301930'larda tekrar gündeme geldiğini açıklar.
3
Uluslararası çözüm mekanizmasını belirleme
Türkiye, 19311931 Hoover Moratoryumu'ndan yararlanarak ödemeleri erteletti.
Kriz sonrası diplomatik çözümün anahtarı bu belgedir.
4
Sonucu netleştirme
19331933 Paris Anlaşması ile borçlar Türk lirası ve kâğıt frangı cinsinden taksitlendirildi.
Sorunun Atatürk dönemindeki nihai çözüm şeklini belirler.

Key Concept

1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın Dış Borçlar Sorununa Etkisi ve Hoover Moratoryumu

Hints

1
Osmanlı borçları en çok hangi Avrupa ülkesinden alınmıştı? Bu ülke ile yaşanan krizleri düşünün.
2
19291929 Ekonomik Buhranı sonrası tüm dünyada borç ödemeleriyle ilgili yayımlanan ünlü moratoryumu hatırlayın.
3
Türkiye borçları tamamen reddetmemiş, 19541954 yılına kadar ödemeye devam etmiştir; ancak 19311931 yılında ABD'li bir liderin önerisiyle ödemelere ara verilmiştir.

Practice More

Borçlar sorunu çözülürken Türkiye'nin hangi ödeme birimini (Altın vs. Kâğıt Frank) savunduğunu ve 'takas (clearing)' sisteminin önemini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question