Question

Difficulty: MediumDevletçilik

Cumhuriyet'in ilk yıllarında özel sermayeyi güçlendirmek amacıyla Teşvik-i Sanayi Kanunu gibi önemli adımlar atılmış; ancak halkın elinde yeterli sermaye birikiminin olmaması ve 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkileri, Türkiye'yi yeni bir ekonomik yol haritası çizmeye mecbur bırakmıştır. Bu süreçte uygulamaya konulan "Devletçilik" ilkesi, ülkenin hızlıca kalkınmasını ve sanayileşmesini hedeflemiştir. Bu bilgilere dayanarak Atatürk’ün Devletçilik anlayışı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. Ülkenin içinde bulunduğu ekonomik yetersizlikler ve küresel şartlar sonucu ortaya çıkmış pragmatik bir modeldir.Answer
  2. B
    Özel mülkiyeti tamamen reddeden ve tüm üretim araçlarını devlet kontrolüne alan doktriner bir sistemdir.
  3. C
    Sadece sosyal adaleti sağlamaya odaklanan ve devletin ekonomik yatırımlardan çekilmesini savunan bir anlayıştır.
  4. D
    Ekonomik kalkınmayı tamamen yabancı sermaye ve dış kredilere dayandıran bir programdır.
  5. E
    Devletin ekonomiye hiçbir müdahalede bulunmadığı, tam serbest piyasa koşullarının hakim olduğu bir yapıdır.

Answer

Devletçilik, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik yetersizlikler ve küresel şartlar sonucu ortaya çıkmış pragmatik bir modeldir.
Doğru cevap, Devletçiliğin Türkiye'nin o dönemdeki ekonomik imkansızlıkları (sermaye ve teknik bilgi eksikliği) ve 1929 küresel krizi gibi dış etkenler sebebiyle ortaya çıkan, ideolojik bir kalıptan ziyade gerçek ihtiyaçlara cevap veren pragmatik bir model olduğunu vurgulamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin ekonomik şartlarının analiz edilmesi.
Halkın elinde sermaye birikiminin yetersiz olduğu ve özel sektörün büyük yatırımları yapamadığı görülür.
Devletçiliğin hangi ihtiyaçtan doğduğunu anlamak için başlangıç noktasıdır.
2
Dış etkenlerin (1929 Ekonomik Bunalımı) değerlendirilmesi.
Küresel krizin liberal ekonomi modellerini sarstığı ve devlet müdahalesini zorunlu kıldığı anlaşılır.
İlkenin uygulanma zamanlamasını ve küresel bağlamını açıklar.
3
Devletçiliğin özgün yapısının (Karma Ekonomi) tespiti.
Özel sektörü dışlamayan ancak temel yatırımları devletin üstlendiği özgün bir sistem olduğu sonucuna varılır.
Seçenekler arasındaki ideolojik farkları (Sosyalizm/Liberalizm) ayırt etmeyi sağlar.

Key Concept

Devletçiliğin Zorunluluktan Doğan Özgün Yapısı

Hints

1
Türkiye'nin o dönemde neden liberal ekonomiden bu modele geçtiğini düşünün.
2
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın ve halkın elindeki sermaye eksikliğinin etkilerini göz önünde bulundurun.
3
Devletçiliğin özel sektörü yok etmek için mi yoksa ona destek olmak için mi geldiğini sorgulayın.

Practice More

Devletçilik ilkesi doğrultusunda açılan bankaları (Sümerbank, Etibank) ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nı inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun başarısız olma nedenlerini hatırlayarak Devletçiliğin bir 'zorunluluk' sonucu doğduğunu teyit edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question