Question

Difficulty: Very hardParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'de aynı boylam üzerinde yer alan KK ve LL merkezlerinde, aynı gün içinde yapılan gözlemlerde şu veriler elde edilmiştir:

* KK merkezinde öğle vaktinde Güneş'in ufuk düzlemi üzerindeki yükseltisi LL merkezine göre daha fazladır.
* LL merkezinde Güneş, KK merkezine göre daha erken doğmuştur.

Buna göre, gözlemin yapıldığı gün ve merkezlerin özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Gözlem yapılan tarihte KK merkezindeki gece süresi gündüz süresinden daha uzundur.
  2. B
    LL merkezinde tan ve gurup süresi KK merkezine göre daha kısadır.
  3. C
    Her iki merkezde de öğle vaktinde yatay düzleme dik yerleştirilen çubukların gölgesi güney yönüne düşmektedir.
  4. Gözlem yapılan tarihte Güneş ışınları Kuzey Yarım Küre'deki bir enleme dik açıyla düşmektedir.Answer
  5. E
    Bu tarihte LL merkezindeki yerel saat KK merkezine göre daha ileridir.

Answer

Gözlem yapılan tarihte Güneş ışınları Kuzey Yarım Küre'deki bir enleme dik açıyla düşmektedir.
Verilen bilgiler ışığında, KK merkezinin LL'ye göre daha güneyde olduğu (yüksek güneş açısı) ve LL merkezinde gündüzlerin KK'den daha uzun olduğu (aynı boylamda erken doğuş) anlaşılmaktadır. Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe gündüz süresinin artması, Güneş ışınlarının Ekvator'un kuzeyindeki bir enleme (Kuzey Yarım Küre) dik düştüğü yaz yarı yılına özgü bir durumdur.

Step-by-Step Solution

1
Güneş yükseltisi verisini yorumla
KK merkezinin daha güneyde, LL merkezinin daha kuzeyde olduğu saptanır.
Türkiye 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralellerindedir. Güneş ışınları her zaman güneyden geldiği için, öğle vaktinde güneşin ufuk yükseltisi daha fazla olan merkez Ekvator'a (güneye) daha yakındır.
2
Güneşin doğuş saati farkını analiz et
Gözlem yapılan tarihin yaz yarı yılı (21 Mart - 23 Eylül arası) olduğu saptanır.
Aynı boylamdaki noktalarda Güneş'in doğuş saati gündüz süresine bağlıdır. Kuzeydeki LL merkezinde güneşin daha erken doğması, LL merkezinde gündüz süresinin KK'den daha uzun olduğunu gösterir. Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe gündüzlerin uzaması ise yaz mevsimine has bir durumdur.
3
Mevsim ile güneşin dik geldiği yeri ilişkilendiril
Güneşin dik açıyla düştüğü noktanın Kuzey Yarım Küre'de olduğu sonucuna ulaşılır.
Kuzey Yarım Küre'de (Türkiye'de) gündüzlerin 12 saatten uzun olması ve kuzeye doğru uzaması, aydınlanma çemberinin kutup noktalarından kuzey kutup dairesine doğru kaydığını, yani Güneş'in Kuzey Yarım Küre'ye dik geldiğini gösterir.

Key Concept

Enlem ve Mevsimlere Göre Gündüz Süresi - Güneş Açısı İlişkisi

Hints

1
Aynı boylamda yerel saat aynıdır ancak güneşin doğuş saati gündüz süresine göre değişebilir.
2
Türkiye'de kuzeye gidildikçe hangi mevsimde gündüzlerin uzadığını ve güneşin daha erken doğduğunu hatırlayın.
3
Eğer kuzeydeki merkezde (LL) güneş daha erken doğuyorsa, orada gündüz süresi daha uzundur. Bu durum güneşin Kuzey Yarım Küre'ye dik geldiği aylarda (Mart-Eylül) yaşanır.

Practice More

Farklı boylamlarda yer alan ancak aynı enlemdeki merkezlerin güneş doğuş saatlerini mevsimlere göre karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question