Question

Difficulty: HardHükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

Hükümet sistemlerinin tasnifinde yasama ve yürütme organlarının birbirlerine müdahale edebilme imkânları ve iş birliği dereceleri esas alınmaktadır. Sert kuvvetler ayrılığının geçerli olduğu başkanlık sistemi ile yumuşak kuvvetler ayrılığının uygulandığı parlamenter sistem arasındaki yapısal farklılıklar gözetildiğinde, parlamenter sisteme özgü olan ancak başkanlık sisteminde yer almayan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yürütme organının yasama organına karşı kolektif bir siyasi sorumluluğunun bulunmasıAnswer
  2. B
    Yürütme yetkisinin tek bir kişide (monist yapı) toplanmış olması
  3. C
    Devlet başkanının halk tarafından doğrudan seçilerek demokratik meşruiyet kazanması
  4. D
    Yasama organının, yürütme organının hukuki varlığına hiçbir şekilde son verememesi
  5. E
    Bakanların yasama organı üyeleri arasından seçilmesinin anayasal olarak yasaklanması

Answer

Yürütme organının yasama organına karşı kolektif bir siyasi sorumluluğunun bulunması
Parlamenter sistemin en belirgin ayırt edici özelliği, yürütmenin (hükümetin) yasamanın içinden çıkması ve görevini sürdürebilmesi için yasamanın güvenine ihtiyaç duymasıdır. Bu durum, 'kolektif siyasi sorumluluk' olarak adlandırılır. Eğer yasama organı hükümetin politikalarını onaylamazsa güvensizlik oyu ile hükümeti düşürebilir. Başkanlık sisteminde ise yasama ve yürütme birbirinin varlığına son veremez.

Step-by-Step Solution

1
Kuvvetler ayrılığı modellerini analiz et.
Başkanlık sistemi 'sert', parlamenter sistem 'yumuşak' kuvvetler ayrılığına dayanır.
Sistemler arasındaki temel fark, organların birbirlerini görevden alıp alamayacağı noktasında düğümlenir.
2
Yürütmenin yapısını incele.
Parlamenter sistemde yürütme iki başlıdır (Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu).
Siyasi sorumluluk, icrai yetkileri kullanan bakanlar kuruluna aittir.
3
Siyasi sorumluluk kavramını karşılaştır.
Gensoru veya güvenoyu gibi mekanizmalar sadece parlamenter sistemde mevcuttur.
Başkanlık sisteminde başkanın meşruiyeti halka dayandığı için meclise karşı siyasi değil, sadece cezai sorumluluğu (suç işleme durumunda) olabilir.

Key Concept

Siyasi Sorumluluk ve Kuvvetler Ayrılığı

Hints

1
Yumuşak kuvvetler ayrılığında organlar arasında etkileşim ve birbirini denetleme (görevden alma dahil) imkânı daha fazladır.
2
Hangi sistemde bir bakan meclis tarafından 'politikasını beğenmediği için' görevinden el çektirilebilir?
3
Gensoru ve güvenoyu gibi kavramlar doğrudan yasamanın yürütme üzerindeki siyasi denetim araçlarıdır.

Practice More

Yarı başkanlık sistemi ile parlamenter sistem arasındaki benzerlik ve farkları, özellikle yürütmenin başı ile hükümetin yapısı üzerinden inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question