Question

Difficulty: MediumII. Dünya Savaşı

II.II. Dünya Savaşı'nın yarattığı olağanüstü ekonomik koşullarda haksız kazanç ve karaborsacılıkla mücadele etmek amacıyla 19421942 yılında yürürlüğe giren Varlık Vergisi Kanunu, dönemin Başbakanı Şükrü Saraçoğlu tarafından "Sermayenin Türkleştirilmesi" idealinin bir parçası olarak da nitelendirilmiştir.

Bu kanunun uygulanma süreci ve sonuçları dikkate alındığında, Türkiye'deki toplumsal ve ekonomik yapı üzerindeki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sermayenin büyük oranda azınlıklardan Türk girişimcilere geçmesi ve ticaret hayatında etnik yapının değişmesiAnswer
  2. B
    Devletçilik ilkesinin tamamen terk edilerek liberal ekonomi modeline kesin geçişin sağlanması
  3. C
    Dış borç ödemelerinin bu gelirlerle tamamlanarak Duyun-u Umumiye idaresinin kesin olarak kaldırılması
  4. D
    Milli Korunma Kanunu kapsamında çiftçilere ücretsiz tohum ve gübre desteği verilerek tarımsal üretimin artırılması
  5. E
    Aşkale'de kurulan çalışma kampları aracılığıyla demir yolu ağının tüm Anadolu'da tamamlanması

Answer

Sermayenin azınlıklardan Türk girişimcilere geçmesi ve ticaret hayatındaki etnik yapının değişmesidir.
Doğru seçenek olan sermaye transferi ifadesi, kanunun dönemin siyasi atmosferindeki asıl işlevini açıklar. Başbakan Şükrü Saraçoğlu'nun da belirttiği üzere, piyasaya hakim olan yabancı ve azınlık sermayesinin yerini Türk girişimcilerin alması hedeflenmiş ve uygulama bu yönde sonuçlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Varlık Vergisi'nin (19421942) çıkarılma amacını analiz et.
Ekonomik dar boğazla mücadele resmi gerekçe olsa da, siyasi hedef 'Sermayenin Türkleştirilmesi'dir.
Savaş dönemindeki yüksek enflasyon ve karaborsadan elde edilen kazançları vergilendirmek hedeflenmiştir.
2
Uygulamanın hedef kitlesini belirle.
Büyük şehirlerdeki gayrimüslim tüccarlar ve varlıklı kesimlerin en ağır vergi yüküyle karşılaştığı görülür.
Vergi listeleri her ilde kurulan komisyonlarca belirlenmiş ve itiraz hakkı tanınmamıştır.
3
Uzun vadeli toplumsal ve ekonomik sonuçları değerlendir.
Ticaret hayatında gayrimüslim etkisi azalırken, sermaye yerli (Türk) müteşebbislerin elinde toplanmaya başlamıştır.
Vergisini ödeyemeyenlerin varlıklarına el konulması ve Aşkale'ye gönderilmesi, sermaye transferini hızlandırmıştır.

Key Concept

Savaş Ekonomisi ve Sermayenin Türkleştirilmesi Politikası

Hints

1
Dönemin başbakanının 'Sermayenin Türkleştirilmesi' ifadesi, verginin sadece mali değil aynı zamanda milli/etnik bir hedefi olduğunu gösterir.

Practice More

II. Dünya Savaşı yıllarında uygulanan 'Toprak Mahsulleri Vergisi'nin köylü üzerindeki etkilerini araştırarak kentsel ve kırsal vergi yükünü karşılaştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 10s
Rate this question