Examkin

Question

Difficulty: Very hardKısaltmaların Yazımı

Kamu kurumları arasındaki resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kısaltmaların kullanımı, Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel yazım kılavuzunda belirtilen kurallara tabidir. Bu kurallar kısaltmanın türüne, büyük veya küçük harfle yapılmasına ve eklerin getiriliş biçimine göre farklılık göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya eklerin getirilişiyle ilgili bir yazım yanlışı yoktur?

  1. Kurum içi eğitim faaliyetleri için hazırlanan yönergenin 15 No.lu maddesinde, personelin uyması gereken etik ilkeler ve disiplin hükümleri ayrıntılarıyla sıralanmıştır.Answer
  2. B
    DSİ'ne bağlı ekiplerin yürüttüğü baraj inşaatı projesinde, bölgedeki su kaynaklarının verimli kullanımı için çevreye duyarlı mühendislik çözümleri uygulanmaktadır.
  3. C
    Sürdürülebilir kalkınma projesi kapsamında kamulaştırılan arazinin 2.500 m2’lik2.500\text{ m}^2\text{'lik} bölümü, yerel biyoçeşitliliği koruma amacıyla ağaçlandırma sahası ilan edilmiştir.
  4. D
    TDK'nın yayımladığı son imla kılavuzundaki güncellemeler, resmî yazışmalarda standart bir dil kullanımının sağlanması açısından büyük önem arz etmektedir.

Answer

Kurum içi eğitimler için hazırlanan yönergede geçen '15 No.lu' ifadesi, TDK'nin nokta ile biten kısaltmalara ek getirme kuralına tam olarak uyduğu için yazım yanlışı içermemektedir.
Doğru olan seçenekte, 'numara' sözcüğünün kısaltması olan 'No.' kullanılmıştır. TDK kurallarına göre, sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Ayrıca bu tür kısaltmalarda ek, kelimenin okunuşuna göre getirilir. 'No.lu' yazımı hem kesme işareti içermemesi hem de kelime okunuşunu esas alması nedeniyle kusursuzdur.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfli kısaltmaları kontrol et (TDK, DSİ).
TDK ve DSİ gibi kısaltmalarda eklerin son harfin okunuşuna göre gelmesi gerektiği tespit edildi.
Büyük harfli kısaltmalarda açılım değil, harf okunuşu esastır (TDK'ye, DSİ'ye).
2
Üslü kısaltmaların ek kuralını hatırla (m2m^2).
Üslü ifadelerde kesme işaretinin kullanılmaması gerektiği belirlendi.
TDK kuralları gereği üs işareti zaten bir ayrım sağladığı için ayrıca kesme işareti kullanılmaz (m2m^2 lik).
3
Nokta ile biten kısaltmaları incele (No.).
Sonunda nokta bulunan kısaltmalarda kesme işareti kullanılmadığı görüldü.
Nokta ile biten kısaltmalara (vb., Alm., No. vb.) ek getirilirken kelime okunuşu esas alınır ve kesme işareti konulmaz.
4
Seçenekleri bu kurallara göre ele.
Yalnızca 'No.lu' ifadesinin kurallara tam uygun olduğu saptandı.
Diğer seçeneklerde ya harf okunuşu hatası (TDK'nın, DSİ'ne) ya da gereksiz kesme işareti kullanımı (m^2'lik) mevcuttur.

Key Concept

Kısaltmalara getirilen eklerin; kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf), sonunda nokta olup olmamasına veya üs işareti içermesine göre belirlenmesi.

Hints

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda eklerin son harfin okunuşuna göre gelmesi gerektiğini ve 'K' harfinin 'Ke' olarak okunduğunu unutmayın.
2
Üslü ifadeler ve sonunda nokta olan kısaltmalar (vb., No., İng. gibi) ek alırken kesme işareti kullanılmaz.
3
Özellikle 'numara' kelimesinin kısaltması olan 'No.' ifadesine dikkat edin; TDK bu kısaltmanın ek alış biçimini 'No.lu' ve 'No.suz' olarak örneklemiştir.

Practice More

Büyük harfli kısaltmaların istisnası olan 'T.C.' ve 'T.' kullanımlarını tekrar gözden geçirerek benzer tuzaklara karşı hazırlıklı olun.

Alternative Method

Kısaltma sorularını çözerken şu tabloyu zihninizde canlandırın:
1. Büyük Harf -> Harf okunuşu + Kesme (Örn: TRT'ye)
2. Küçük Harf -> Kelime okunuşu + Kesme (Örn: kg'dan)
3. Noktalı/Üslü -> Kelime/Üs okunuşu + KESME YOK (Örn: vb.leri, m²lik)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Kısaltmaların Yazımı

More questions from this topic