Examkin

Question

Difficulty: Hard1876 Kanun-i Esasi

Osmanlı Devleti'nde Türk hukuk tarihinin ilk anayasası olarak kabul edilen Kanun-i Esasi'nin 18761876 yılındaki orijinal metnindeki yasama prosedürleri incelendiğinde, padişahın yasama organı üzerindeki mutlak üstünlüğünü simgeleyen en temel hukuki kısıtlama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Meclis üyelerinin kanun teklif edebilmek için padişahtan ön izin alma zorunluluğunun bulunması ve padişahın meclisten geçen metinler üzerinde mutlak veto yetkisine sahip olmasıAnswer
  2. B
    Bakanlar Kurulu'nun (Heyet-i Vükela) yürüttüğü faaliyetlerden dolayı padişah yerine Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu tutulması
  3. C
    Ayan Meclisi üyelerinin padişah tarafından atanması yerine halk tarafından iki dereceli seçimle belirlenmesi
  4. D
    Padişahın yürütme yetkisini kullanırken Sadrazam ve Şeyhülislam'ın görüşlerini alma zorunluluğuna tabi kılınması
  5. E
    Meclis-i Umumî'nin aldığı kararların yürürlüğe girmesi için Divan-ı Ali'nin anayasaya uygunluk denetiminden geçme şartı

Answer

Meclis üyelerinin kanun teklif edebilmek için padişahtan ön izin alma zorunluluğunun bulunması ve padişahın meclisten geçen metinler üzerinde mutlak veto yetkisine sahip olması
Kanun-i Esasi'nin 18761876 tarihindeki ilk hali, 'padişahın mutlak egemenliği' esasına dayanır. Yasama organı (Meclis-i Umumî) kendi başına bir kanun teklifi hazırlayamaz; üyeler teklif sunmak istediklerinde önce padişahtan izin almak zorundadır. Ayrıca meclis tarafından kabul edilen bir metin padişah tarafından onaylanmazsa (mutlak veto) asla kanunlaşamaz. Bu iki mekanizma yasamanın padişaha tam bağımlı olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Kanun-i Esasi'nin orijinal (18761876) ve değiştirilmiş (19091909) halleri arasındaki farkı analiz et.
18761876 metninin padişah merkezli, 19091909 değişikliklerinin ise parlamento merkezli olduğu saptandı.
Soruda 'orijinal metin' vurgusu yapıldığı için padişahın yetkilerinin zirvede olduğu döneme odaklanılmalıdır.
2
Yasama sürecindeki 'teklif' (inisiyatif) aşamasını incele.
Meclis üyelerinin bir kanun tasarısı sunabilmesi için öncelikle padişahtan 'izin' alması gerektiği görüldü.
Bu 'ön izin' şartı, meclisin bağımsız bir yasama iradesi göstermesini engelleyen en büyük hukuki bariyerdir.
3
Onay sürecindeki padişah yetkisini değerlendir.
Padişahın onaylamadığı hiçbir metnin kanunlaşamayacağı ve bu vetonun aşılamayacağı belirlendi.
Mutlak veto yetkisi, son sözün her zaman monarkta olduğunu gösterir.

Key Concept

Monarşik Anayasacılık ve Yasama İnisiyatifi

Hints

1
Soruda anayasanın 19091909 öncesi, yani padişahın en güçlü olduğu dönemi sorulmaktadır.
2
Modern parlamentolarda milletvekilleri özgürce kanun teklifi verebilir; ancak 18761876 sisteminde bu hak padişahın rızasına bağlanmıştı.
3
Bir meclis hem kanun önerirken 'izin' alıyor hem de çıkardığı kanun padişah tarafından 'mutlak' olarak engellenebiliyorsa, o meclis bağımsız değildir.

Practice More

19091909 değişikliklerinden sonra padişahın veto yetkisinin 'geciktirici veto'ya dönüşmesini ve 'izin' şartının kaldırılmasını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

1876 Kanun-i Esasi

More questions from this topic