Examkin

Question

Difficulty: EasyParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'nin mutlak (matematik) konum özellikleri dikkate alındığında, güneyden kuzeye doğru gidildikçe enlem etkisine bağlı olarak belirli coğrafi değişkenlerde düzenli değişimler yaşanır. Buna göre, Hatay'dan hareket ederek Sinop'a ulaşan bir gözlemcinin yolculuğu boyunca aşağıdaki durumlardan hangisini tespit etmesi, doğrudan enlem etkisinin bir sonucudur?

  1. A
    Yerel saatin başlangıç meridyenine göre daha ileri olması
  2. B
    Kış mevsiminde kar yağışlı ve donlu gün sayısının artış göstermesi
  3. C
    Dağların kuzey yamaçlarında gür orman örtüsünün bulunması
  4. Güneş ışınlarının öğle vaktinde yere düşme açısının daralmasıAnswer
  5. E
    Ulaşım maliyetlerinin yer şekillerinin engebesine bağlı olarak artması

Answer

Güneş ışınlarının öğle vaktinde yere düşme açısının daralması
Doğru cevap olan ifade, Türkiye'nin matematiksel konumunun doğrudan bir sonucudur. Hatay'dan Sinop'a (güneyden kuzeye) gidildikçe enlem dereceleri büyür (36∘36^{\circ}'den 42∘42^{\circ}'ye). Dünya'nın küresel şekli gereği, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe güneş ışınlarının yere düşme açısı düzenli olarak daralır. Bu durum, özel konum şartlarından (denizellik, yükselti vb.) bağımsız olarak gerçekleşen matematiksel bir olaydır.

Step-by-Step Solution

1
Gözlemcinin hareket yönünü ve konumunu belirleme
Gözlemci yaklaşık 36∘36^{\circ} Kuzey paraleli (Hatay) üzerinden 42∘42^{\circ} Kuzey paraleline (Sinop) doğru, yani kuzey yönünde hareket etmektedir.
Soruda istenen değişimin hangi yönde olduğunu anlamak için matematik konum sınırlarını bilmek gerekir.
2
Matematik konum ve özel konum ayrımını yapma
Yerel saat boylamla; yağış, yükselti ve ulaşım şartları özel konumla ilgilidir. Güneş ışınlarının geliş açısı, çizgisel hız ve gölge boyu gibi unsurlar ise enlemle (matematik konum) ilgilidir.
KPSS coğrafya sorularında enlem etkisini diğer faktörlerden ayırt etmek temel bir beceridir.
3
Enlem etkisinin sonucunu teyit etme
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için güneyden kuzeye gidildikçe Ekvator'dan uzaklaşılır ve güneş ışınlarının geliş açısı küçülür.
Dünya'nın küresel şekli nedeniyle enlem derecesi büyüdükçe güneş ışınlarının düşme açısı daralır.

Key Concept

Enlem Etkisi (Güneş Işınlarının Geliş Açısı)
Rate this question

Topics

Paraleller ve Enlem Etkileri

More questions from this topic