Question

Difficulty: MediumSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

TBMM tarafından 1 Kasım 1922'de kabul edilen Saltanatın Kaldırılmasına dair kanun ile Osmanlı hanedanının siyasi yetkilerine son verilmiş, ancak halifelik makamı bir süre daha korunarak hanedandan bir ismin bu göreve seçilmesine karar verilmiştir. Kararın bu şekilde alınmasında etkili olan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Toplumun henüz bu boyutta köklü bir değişime hazır olmaması ve milli birliğin korunmak istenmesiAnswer
  2. B
    Halifelik makamının yeni kurulacak olan cumhuriyet rejimi ile uyumlu hale getirilebileceğinin düşünülmesi
  3. C
    İtilaf Devletleri'nin Lozan Barış Konferansı sürecinde halifelik makamının korunması yönünde diplomatik baskı yapması
  4. D
    Meclis içerisindeki saltanat yanlısı milletvekillerinin inkılap karşıtı bir cephe oluşturarak sayıca üstünlük sağlaması
  5. E
    Halifeliğin sadece dini bir temsil yetkisinin bulunduğu ve siyasi bir güç odağı oluşturmayacağının öngörülmesi

Answer

Toplumun henüz bu boyutta köklü bir değişime hazır olmaması ve milli birliğin korunmak istenmesi şeklindeki gerekçe doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, Atatürk inkılaplarının en temel karakteristiklerinden biri olan 'aşamalı gerçekleştirme' (tedricilik) ilkesine dayanır. Saltanatın kaldırılmasıyla siyasi otorite laikleşmiş, ancak toplumsal tepkileri önlemek ve henüz yeni çıkılmış olan savaş sonrası milli birliği sarsmamak adına halifelik makamı bir süre daha sembolik olarak muhafaza edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Saltanatın kaldırılması sürecindeki siyasi gelişmeleri analiz etme
1 Kasım 1922'de saltanat kaldırılmış ancak halifeliğe dokunulmamıştır.
Siyasi ve dini yetkilerin birbirinden ayrılması hedeflenmiştir.
2
Atatürk'ün inkılap stratejisini değerlendirme
İnkılapların 'aşamalı' ve 'zamanlamaya dikkat ederek' yapıldığı görülür.
Toplumsal tepkileri minimize etmek ve Milli Mücadele saflarındaki birliği korumak esastır.
3
Seçenekleri bu strateji ışığında eleme
Halifeliğin hemen kaldırılmamasının, halkın dini bağları ve milli birlik ihtiyacı ile ilgili olduğu sonucuna ulaşılır.
Halifelik makamı o dönemde halk nezdinde hala güçlü bir dini ve geleneksel meşruiyete sahipti.

Key Concept

İnkılapların Aşamalı Gerçekleştirilmesi ve Zamanlama

Hints

1
İnkılapların tek seferde mi yoksa belli bir sırayla mı yapıldığını düşünün.
2
Siyasi değişimlerde 'kamuoyu desteği' ve 'toplumsal birliktelik' kavramlarının önemini hatırlayın.
3
Mustafa Kemal'in 'Nutuk'ta belirttiği üzere, zamanı gelinceye kadar bazı meseleleri gizli tutması veya ertelemesi hangi ilke ile açıklanabilir?

Practice More

Halifeliğin kaldırılmasının ardından yapılan ve devletin laikleşmesini tamamlayan diğer 3 Mart 1924 kanunlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question