Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de tarımsal nüfus yoğunluğu, tarım sektöründe çalışan nüfusun toplam tarım alanlarına bölünmesiyle (TNY=Tarımsal Nu¨fusTarım AlanlarıTNY = \frac{\text{Tarımsal Nüfus}}{\text{Tarım Alanları}}) hesaplanır. Yer şekillerinin engebeli olduğu yörelerde tarım alanları parçalı ve dar olduğu için bu yoğunluk yüksek çıkarken; yer şekillerinin sade olduğu geniş ovalarda yoğunluk daha düşük çıkmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen yöre çiftlerinden hangisinde tarımsal nüfus yoğunlukları arasındaki farkın diğerlerine göre daha fazla olması beklenir?

  1. A
    Ergene Havzası – Konya Ovası
  2. Doğu Karadeniz Bölümü – Şanlıurfa PlatosuAnswer
  3. C
    Menteşe Yöresi – Teke Platosu
  4. D
    Çukurova – Çarşamba Ovası
  5. E
    Hakkari Yöresi – Taşeli Platosu

Answer

Doğu Karadeniz Bölümü ile Şanlıurfa Platosu arasındaki fark en fazladır.
Doğu Karadeniz Bölümü, yer şekillerinin aşırı engebeli olması nedeniyle tarım alanlarının en dar olduğu yerlerden biridir ve bu durum tarımsal nüfus yoğunluğunu çok yükseltir. Şanlıurfa Platosu ise Güneydoğu Anadolu'nun düzlüklerinde yer alır, tarım alanları çok geniştir ve tarımsal nüfus yoğunluğu düşüktür. Bu iki uç örnek arasındaki fark, diğer benzer özellikli çiftlere göre daha fazladır.

Step-by-Step Solution

1
Tarımsal nüfus yoğunluğu (TNY) ile yer şekilleri arasındaki ilişkiyi analiz etme.
Engebeli yerlerde tarım alanları dar olduğu için TNY artar, düz yerlerde tarım alanları geniş olduğu için TNY azalır.
TNY formülünde payda (tarım alanları) küçüldükçe sonuç büyür.
2
Verilen yörelerin topografik özelliklerini karşılaştırma.
Doğu Karadeniz çok dağlık/engebelidir; Şanlıurfa Platosu ise Türkiye'nin en sade yer şekillerine sahip alanlarından biridir.
Yoğunluk farkının fazla olması için bir yörenin çok engebeli, diğerinin ise çok düz olması gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki yöre çiftlerinin benzerliğini kontrol etme.
Diğer şıklardaki yörelerin her ikisi de ya düz (Ergene-Konya gibi) ya da her ikisi de engebelidir (Hakkari-Taşeli gibi).
Benzer topografik özelliklere sahip yörelerin TNY değerleri de birbirine yakındır.

Key Concept

Tarımsal nüfus yoğunluğu üzerinde yer şekillerinin ve tarım alanlarının genişliğinin etkisi.

Hints

1
Tarımsal nüfus yoğunluğunun nerede yüksek, nerede düşük olduğunu belirlemek için yer şekillerine (dağlık/düz) bakın.
2
Bir tarafın çok dağlık (tarım alanı dar), diğer tarafın çok düz (tarım alanı geniş) olduğu bir çift arayın.
3
Doğu Karadeniz'in dar kıyı şeridindeki tarım alanları ile Güneydoğu Anadolu'nun uçsuz bucaksız düzlüklerini kıyaslayın.

Practice More

Fizyolojik nüfus yoğunluğu ile aritmetik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın hangi yörelerde daha fazla olduğunu inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Formülde payda (tarım alanı) ne kadar küçükse sonuç o kadar büyük olur. Türkiye'de tarım alanlarının toplam yüz ölçümüne oranla en dar olduğu yerlerden biri Doğu Karadeniz iken, en geniş olduğu yerlerden biri Güneydoğu Anadolu (Şanlıurfa) düzlükleridir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question