Türkiye'nin coğrafi özellikleri incelenirken bu özelliklerin bir kısmının dünya üzerindeki… — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür

Türkiye'nin coğrafi özellikleri incelenirken bu özelliklerin bir kısmının dünya üzerindeki koordinatlarla ( $36^{\circ}-42^{\circ}$ Kuzey paralelleri, $26^{\circ}-45^{\circ}$ Doğu meridyenleri), bir kısmının ise yer şekilleri, yükselti ve denizellik gibi faktörlerle açıklandığı görülür.

Aşağıdaki tabloda Türkiye'ye ait bazı özellikler ve bu özelliklerin temel nedenleri (konum türleri) eşleştirilmiştir:

No	Türkiye'ye Ait Coğrafi Özellik	Temel Neden (Konum Türü)
$I$	Orta kuşakta yer aldığı için yıl içinde dört mevsimin belirgin yaşanması	Mutlak (Matematik) Konum
$II$	Yer şekillerinin engebeli olmasıyla aynı gün içinde kısa mesafelerde farklı mevsim özelliklerinin görülmesi	Özel (Göreceli) Konum
$III$	Asya ve Avrupa kıtaları arasında enerji koridoru ve transit ticaret köprüsü olması	Özel (Göreceli) Konum
$IV$	Dağların güney yamaçlarının kuzey yamaçlara göre daha fazla güneş alması ve daha sıcak olması	Özel (Göreceli) Konum
$V$	$2.$ ve $3.$ saat dilimlerinde yer alması nedeniyle yerel saatinin Başlangıç Meridyeni'nden ileri olması	Mutlak (Matematik) Konum

Buna göre, tablodaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

A
$I$
B
$II$
C
$III$
$IV$ Answer
E
$V$

Answer

IV

numaralı maddede belirtilen 'bakı' etkisi, Türkiye'nin mutlak (matematik) konumuyla ilgili bir özelliktir.

IV

numaralı öncülde verilen durum, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer almasının bir sonucudur. Bu durum coğrafyada 'bakı' etkisi olarak adlandırılır ve tamamen mutlak (matematik) konum ile açıklanmalıdır. Dolayısıyla bu özelliğin 'özel konum' ile eşleştirilmesi hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Konum türlerini analiz etme

Mutlak konum enlem ve boylamla (koordinatlar), özel konum ise yükselti, yer şekilleri, denizellik ve kıtalara göre konumla açıklanır.

Soruda verilen özelliklerin hangi temel coğrafi etkene dayandığını belirlemek gerekir.

IV

numaralı özelliği inceleme

Dağların güney yamaçlarının daha sıcak olması 'bakı' etkisidir.

Bakı, güneş ışınlarının düşme açısı ve geliş yönüyle ilgili olduğu için doğrudan enlem ve yarım küre (mutlak konum) sonucudur.

Yanlış eşleştirmeyi tespit etme

IV

numaralı özelliğin karşısına 'Özel Konum' yazılmıştır, oysa 'Mutlak Konum' olmalıydı.

Diğer tüm seçenekler (dört mevsim, kısa mesafede iklim değişimi, jeopolitik konum ve yerel saat) doğru konum türleriyle eşleştirilmiştir.

Key Concept

Bakı Etkisi ve Konum Türleri

Hints

Özelliğin enlem veya boylam dereceleriyle mi, yoksa yer şekilleri ve denizlerle mi ilgili olduğuna odaklanın.

'Bakı' etkisi, dağların bir yamacının diğerine göre daha fazla güneş almasıdır. Bu durum Türkiye'nin hangi yarım kürede olduğuyla ilgilidir.

Türkiye'de dağların güney yamaçlarının daha sıcak olması, Güneş'in her zaman güneyden gelmesiyle (enlem etkisi) açıklanır.

Practice More

Türkiye'de bakı etkisine ters düşen durumları (Karadeniz'de kışın kuzey yamaçların daha ılık olması gibi) araştırarak özel konumun mutlak konumu nasıl etkileyebileceğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Topics

More questions from this topic