Question

Difficulty: MediumKarahanlılar

Karahanlılar, Orta Asya’da Türk-İslam kültürünün ilk özgün örneklerini ortaya koyarken; bir yandan 'Kutadgu Bilig' ve 'Divan-ı Lügati't-Türk' gibi eserlerle Türkçenin edebi gücünü korumuş, diğer yandan sınır boylarında 'Ribatlar' inşa edip eğitimde 'burslu öğrencilik' sistemini başlatmışlardır. Ayrıca orduda 'Gulam' sisteminin temellerini atarak kurumsal bir dönüşüm gerçekleştirmişlerdir.

Buna göre Karahanlılar ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

  1. A
    Ticaretin geliştirilmesi için güvenlik ve konaklama altyapısının oluşturulduğu
  2. İslamiyet'in kabulüyle birlikte Türk siyasi ve kültürel kimliğinin tamamen terk edildiğiAnswer
  3. C
    Eğitim faaliyetlerinin devlet himayesine alınarak kurumsallaştırıldığı
  4. D
    Orduda merkezi otoriteyi güçlendirmeye yönelik yapısal reformlar yapıldığı
  5. E
    Sosyal refahı artırmaya yönelik 'sosyal devlet' yükümlülüklerinin üstlenildiği

Answer

İslamiyet'in kabulüyle birlikte Türk siyasi ve kültürel kimliğinin tamamen terk edildiği yargısına ulaşılamaz; çünkü Karahanlılar milli kimliğini koruyan bir devlettir.
Karahanlılar Devleti, İslamiyet'i kabul etmesine rağmen milli benliğini en güçlü şekilde koruyan Türk-İslam devletidir. Resmi dillerinin Türkçe olması, Uygur alfabesini kullanmaya devam etmeleri ve devlet yönetiminde 'Han', 'Hakan' gibi Türkçe unvanlar ile 'İkili Teşkilat' sistemini sürdürmeleri, Türk kimliğinin terk edilmediğinin en net kanıtlarıdır. Bu nedenle kimliğin tamamen terk edildiği seçeneği yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kültürel unsurları değerlendir
Kutadgu Bilig ve Divan-ı Lügati't-Türk gibi eserlerin Türkçe yazılması, milli kimliğin korunduğunu kanıtlar.
Türkçenin resmi dil ve edebi dil olarak kullanımı ulusçu bir yaklaşımı gösterir.
2
Ekonomik ve sosyal kurumları analiz et
Ribatlar ticareti, burslu öğrencilik ise sosyal devlet anlayışını ve eğitimi temsil eder.
Ribatlar kervansaray mimarisinin öncüsüdür; burslu eğitim ise fırsat eşitliği sağlar.
3
Askeri yapıyı incele
Gulam sistemi, Türk-İslam devletlerinde köle/esirlerin eğitilerek orduya katılması sistemidir.
Bu sistem ilk kez Karahanlılar tarafından başlatılmış, Selçuklu ve Osmanlı'daki devşirme sistemine temel oluşturmuştur.
4
Yanlış çıkarımı tespit et
Türk kimliğinin terk edildiği ifadesi, devletin ulusçu yapısıyla (Türkçe, ikili yönetim) çelişir.
Karahanlılar 'Sentez' yapmışlardır, 'Terk' etmemişlerdir.

Key Concept

Karahanlılar'ın Türk-İslam Sentezi ve Milli Kimliği

Hints

1
Karahanlılar'ın resmi dilinin ne olduğunu ve eski Türk unvanlarını kullanıp kullanmadıklarını düşünün.
2
Bir devletin Türk kimliğini koruduğuna dair en büyük kanıt, yabancı kültürlerin (Arap/Fars) etkisi altında dillerini ve yönetim geleneklerini değiştirip değiştirmedikleridir.
3
Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen 'İkili Teşkilat' (Doğu-Batı yönetimi) gibi Orta Asya geleneklerini sürdürmüşlerdir.

Practice More

Karahanlılar ile Gazneliler'i 'dil politikası' ve 'etnik yapı' açısından karşılaştıran soruları çözmek bu konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Eleme yöntemi: Seçeneklerdeki Ribat, Burslu Öğrencilik ve Gulam kavramlarının her birini birer kurumla eşleştirin. Geriye kalan genel yargının tarihsel gerçeklerle (ulusal kimlik) uyuşup uyuşmadığını kontrol edin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question