Examkin

Question

Difficulty: HardDevletçilik

Türkiye’de 19301930’lu yıllarda ivme kazanan devletçilik uygulamaları; sadece büyük sanayi tesislerinin kurulmasıyla sınırlı kalmamış, aynı zamanda eğitim, sağlık ve kültür gibi alanlarda da devletin düzenleyici ve yapıcı rolünü ön plana çıkarmıştır. Bu model, dönemin doktriner akımlarından (liberalizm ve sosyalizm) farklı olarak Türkiye’nin gerçeklerinden doğan 'orta bir yol' niteliği taşımaktadır.

Bu bilgiler ışığında, Atatürk dönemi devletçilik ilkesiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

  1. A
    Özel mülkiyet ve bireysel girişimin hukuki güvence altında tutulmasına engel teşkil etmemiştir.
  2. B
    Devletin ekonomideki varlığı, özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda bir 'tamamlayıcı' işlevi görmüştür.
  3. C
    Sadece ekonomik bir kalkınma modeli değil, aynı zamanda toplumsal modernleşmeyi hedefleyen siyasi bir tercihtir.
  4. Sınıf çatışmasını reddeden yapısıyla, üretim araçlarının mülkiyetini sadece işçi sınıfına devretmeyi amaçlamıştır.Answer
  5. E
    Uygulamada pragmatik bir yol izlenerek, dogma ve katı ideolojik kalıplardan uzak durulmuştur.

Answer

Atatürk dönemi devletçilik anlayışı, üretim araçlarının mülkiyetini sadece belirli bir sınıfa devretmeyi değil, kamu yararı doğrultusunda devlet ve özel teşebbüsü bir arada işletmeyi amaçlar.
Doğru cevap olan ifade, devletçiliğin üretim araçlarını sadece işçi sınıfına devretmeyi amaçladığını savunmaktadır. Oysa Atatürk devletçiliği, toplumu bir bütün olarak gören ve sınıf mücadelesini reddeden Halkçılık ilkesiyle bir bütündür. Bu modelde üretim araçları devlet kontrolünde olabilir ancak bu bir sınıf egemenliği için değil, milli kalkınma ve toplumsal refah içindir. Ayrıca özel sektörün mülkiyet hakları da korunmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki 'orta bir yol' ve 'Türkiye'nin gerçekleri' ifadelerini analiz et.
Bu ifadeler, modelin klasik liberalizm ile sosyalizm arasında, Türkiye'ye özgü bir sentez olduğunu gösterir.
Modelin ideolojik kimliğini doğru tanımlamak için.
2
Devletçiliğin özel teşebbüs ve mülkiyetle olan ilişkisini değerlendir.
Atatürk devletçiliğinin özel mülkiyeti koruduğu ve teşvik ettiği, ancak devletin büyük yatırımları üstlendiği görülür.
Sosyalist modellerden farkını ortaya koymak için.
3
Devletçiliğin 'Halkçılık' ile olan bağını kur.
Sınıf çatışmasını reddeden 'halkçı' yapının, ekonomide bir sınıfa ayrıcalık tanımayacağı sonucuna ulaşılır.
Seçeneklerdeki 'işçi sınıfı' vurgusunun yanlışlığını teyit etmek için.

Key Concept

Atatürk Devletçiliği'nin Özgün Nitelikleri ve Karma Ekonomi Yapısı

Hints

1
Atatürk'ün devletçilik modelinin hangi yabancı ideolojilere (liberalizm ve sosyalizm) karşı mesafeli durduğunu düşünün.
2
Halkçılık ilkesinin 'sınıfsız ve imtiyazsız bir toplum' idealini hatırlayın. Bir sınıfın diğerine üstünlüğü bu ilkelerle uyuşur mu?
3
Devletçilik özel teşebbüsü yasaklamaz, sermaye yetersizliği nedeniyle onu destekler ve eksiklerini tamamlar.

Practice More

Devletçilik ilkesinin 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrası neden 'zorunlu' hale geldiğini ve I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Devletçilik

More questions from this topic