Question

Difficulty: HardParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye sınırları içerisinde yer alan KK ve LL merkezleri arasında yapılan bir araştırmada şu bulgulara ulaşılmıştır:

* KK merkezinde çizgisel dönüş hızı LL merkezine göre daha azdır.
* LL merkezinde yer çekimi ivmesi KK merkezine göre daha düşüktür.
* Yıl boyunca öğle vaktinde KK merkezindeki cisimlerin gölge boyu LL merkezindekilerden daha uzundur.

Bu bilgilere göre, KK ve LL merkezleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?

  1. 2121 Haziran tarihinde KK merkezinde yaşanan gündüz süresi LL merkezinden daha uzundur.Answer
  2. B
    LL merkezinin yükseltisi KK merkezinden daha fazla olduğu için sıcaklık ortalaması daha düşüktür.
  3. C
    KK merkezinde güneş ışınlarının atmosferde katettiği yol LL merkezine göre daha kısadır.
  4. D
    LL merkezinde kalıcı kar alt sınırı deniz seviyesine KK merkezinden daha yakındır.
  5. E
    KK ve LL merkezlerinin yerel saatleri yıl boyunca aynıdır.

Answer

Haziran ayının yirmi birinde, kuzeyde yer alan merkezde yaşanan gündüz süresinin güneydekine göre daha uzun olması kesin bir bilgidir.
Verilen veriler (düşük çizgisel hız, yüksek yer çekimi, uzun gölge) K merkezinin L merkezine göre daha kuzeyde yer aldığını kesin olarak ispatlar. Türkiye Kuzey Yarım Küre'de olduğu için 21 Haziran tarihinde kuzeye gidildikçe gündüz süresinin uzaması coğrafi bir kuraldır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen öncülleri analiz ederek merkezlerin enlem derecelerini kıyasla.
K merkezinde çizgisel hızın az, yer çekiminin fazla ve gölge boyunun uzun olması, bu merkezin kutba (kuzeye) daha yakın olduğunu gösterir. Dolayısıyla K, L'nin kuzeyindedir.
Dünya'nın şekli ve dönüşü nedeniyle Ekvator'dan kutuplara gidildikçe çizgisel hız azalır, yer çekimi artar ve güneş ışınlarının geliş açısı daraldığı için gölgeler uzar.
2
Türkiye'nin bulunduğu yarım küreyi ve mevsimsel gündüz süresi değişimini hatırla.
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de (36∘−42∘36^\circ - 42^\circ K) yer alır. Yaz gündönümünde (2121 Haziran) Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe gündüz süresi artar.
Eksen eğikliği nedeniyle yaz aylarında aydınlanma çemberi kutup dairelerinden geçtiği için kuzey enlemleri güneşi daha uzun süre görür.
3
K ve L merkezlerinin konumlarını 2121 Haziran verisiyle eşleştir.
K kuzeyde, L güneyde olduğuna göre K'deki gündüz süresi L'den daha uzundur.
Matematiksel konumun (enlemin) mevsimsel gündüz süresi üzerindeki doğrudan etkisi budur.

Key Concept

Enlem Etkisi ve Mevsimsel Gündüz Süreleri

Hints

1
Türkiye'de yer çekiminin en fazla, çizgisel hızın ise en az olduğu ilimiz Sinop'tur (en kuzey).

Practice More

Benzer bir soruyu 21 Aralık tarihi için çözerek gece sürelerindeki değişimi analiz ediniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question