Türkiye'de rüzgârların yer şekillendirici etkisi üzerine araştırma yapan bir yer bilimci, arazide şu bulgulara ulaşmıştır:
I. İnce unsurlu malzemenin rüzgârla taşınması sonucu yüzeyde sadece iri boyutlu çakılların kaldığı bir alan (çöl kaldırımı).
II. Rüzgârın taşıdığı kumların kaya yüzeylerine çarpmasıyla oluşan küçük çaplı, petek görünümlü kovuklar.
III. Dirençli ve dirençsiz tabakaların rüzgâr erozyonuna karşı farklı tepki vermesiyle oluşan, rüzgârın yönüne paralel uzanan keskin sırtlar ve oluklar.
Buna göre, yer bilimcinin gözlemlediği bu yer şekilleri aşağıdakilerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
- AHamada - Mantarkaya - Şahit Kaya
- BYardang - Tafoni - Mantarkaya
- Hamada - Tafoni - YardangAnswer
- DLös - Tafoni - Barkan
- EŞahit Kaya - Hamada - Yardang
Answer
Yer bilimcinin gözlemlediği şekiller sırasıyla Hamada, Tafoni ve Yardang'dır.
Doğru seçenek olan 'Hamada - Tafoni - Yardang' sıralaması, soruda verilen bilimsel tanımlarla tam örtüşmektedir. Hamada, rüzgârın zemini süpürerek ince kumları taşıması ve geriye çakıllı bir yüzey bırakmasıdır. Tafoni, kumların kaya yüzeylerine çarpmasıyla oluşan kovuklardır. Yardang ise direnç farkına bağlı olarak rüzgâr yönünde uzanan oluklardır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Rüzgâr Aşındırma Mekanizmaları (Deflasyon ve Korazyon)
Hints
1
Tanımlardaki 'süpürme' (deflasyon) ve 'çarpma yoluyla aşındırma' (korazyon) farkına odaklanın.
2
Özellikle 'petek görünümü' ifadesi rüzgârın oluşturduğu özgün bir kovuk yapısına işaret eder.
3
Rüzgâr yönüne paralel uzanan 'oluk ve sırt' sistemleri, Türkiye'de İç Anadolu'da mikro ölçekte görülen Yardangları tanımlar.
Practice More
Mantarkaya ve Şahit Kaya arasındaki oluşum farklarını (dikey aşınım vs. direnç farkı) inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Alternative Method
Şıklar üzerinden eleme yaparken, 'çöl kaldırımı' ifadesinin sadece Hamada için kullanıldığını hatırlamak süreci hızlandırır.
Estimated Time:2m 0s