Question

Difficulty: Very hardDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımıyla ilgili Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Yunus Emre'nin (1240?-1320) şiirleri, Anadolu'daki Türk birliğinin dilsel harcı ve Türkçenin en saf hâlidir.
  2. B
    İstanbul Boğazı'ndan (Boğaz'dan) geçen gemilerin oluşturduğu manzara, asırlardır şairlere ilham kaynağı olmuştur.
  3. Halit Ziya Uşaklıgil'in 'Mai ve Siyah'ı' modern Türk romanının teknik kusurlardan arınmış ilk örneği kabul edilir.Answer
  4. D
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin 104. açılış yıl dönümü, tüm yurtta büyük bir coşku ve gururla kutlandı.
  5. E
    Hisar'ın (Rumeli Hisarı) tarihî dokusunu korumak amacıyla yürütülen restorasyon çalışmaları titizlikle sürdürülüyor.

Answer

Cümledeki 'Mai ve Siyah'ı' ifadesinde tırnak işaretinden sonra kesme işareti kullanılması hatalıdır; doğrusu 'Mai ve Siyah'ı şeklinde olmalıdır.
TDK'nin 'Tırnak İşareti' maddesinde yer alan kurala göre; tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz. 'Mai ve Siyah'ı' yazımında tırnak işaretinden sonra gelen kesme işareti gereksiz ve hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tırnak işareti ve eklerin etkileşimini kontrol et.
TDK kurallarına göre tırnak içine alınan özel isim veya eser adlarından sonra gelen ekleri ayırmak için ayrıca kesme işareti kullanılmaz.
Tırnak işareti zaten sözcüğü ayırarak eki belirgin hale getirdiği için ikinci bir ayırıcıya ihtiyaç duyulmaz.
2
Diğer seçeneklerdeki potansiyel tuzakları incele.
A seçeneğinde 'Türkçenin' (yapım ekinden sonra gelen ekler ayrılmaz), D seçeneğinde 'Meclisinin' (kurum adları ayrılmaz) ifadeleri güncel TDK kurallarına uygundur.
KPSS düzeyinde en sık karıştırılan istisna kuralları bu seçeneklerde doğru bir şekilde örneklenmiştir.
3
Kısaltmalı söyleyişleri ve yay ayraç konumunu doğrula.
Boğaz ve Hisar gibi kısaltmalı söyleyişlerin büyük harfle başlaması ve ek alırken kesme kullanılması doğrudur.
Yer ve yapı adlarında kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda yer adının ilk harfi büyük yazılır ve ekler ayrılır.

Key Concept

Tırnak İşareti ve Kesme İşareti Etkileşimi

Hints

1
Cümledeki tırnak içine alınmış eser isimlerine ve onlara gelen eklere dikkat edin.
2
TDK'ye göre tırnak işareti bulunan yerde ikinci bir ayırıcı işaretin (kesme) gerekliliğini sorgulayın.
3
Tırnak içine alınan bir ifadeden sonra ek gelirse, tırnak işareti zaten ayrım görevini yaptığı için kesme işareti kullanılmaz.

Practice More

Özel adlara getirilen yapım eklerinden sonra gelen çekim eklerinin neden ayrılmadığını (Örn: Türkleşmekten, Aydınlılar) tekrar edin.

Alternative Method

Noktalama sorularında karmaşık görünen seçeneklerde önce en temel kuralları (kurum adları, yapım eki almış özel isimler) eleyin, ardından tırnak ve parantez gibi iç içe geçen işaretlerin hiyerarşisine odaklanın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question