Examkin

Question

Difficulty: MediumDış Borçlar Sorunu

Lozan Barış Antlaşması ile Osmanlı borçları imparatorluktan ayrılan devletler arasında paylaştırılmış, Türkiye kendi payına düşen borçları 19281928 yılında imzalanan Paris Sözleşmesi ile takside bağlamıştır. Ancak 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkisiyle ödeme güçlüğü çeken Türkiye, alacaklı devletlerle (başta Fransa) masaya oturarak 19331933 yılında yeni bir anlaşma imzalamıştır. Bu yeni düzenleme sonucunda Türkiye'nin elde ettiği temel ekonomik kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Borçların altın frangı yerine değeri daha düşük olan Fransız kağıt frangı üzerinden ödenmesinin kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Milletler Cemiyeti'nin arabuluculuğu sayesinde Osmanlı'dan kalan tüm dış borçların tek seferde silinmesi
  3. C
    Borç taksitlerinin ödenememesi karşılığında Duyun-u Umumiye İdaresi'ne gümrük gelirlerini toplama yetkisinin geri verilmesi
  4. D
    Borç ödemelerinde sağlanan kolaylık karşılığında yabancı okullara müfredat serbestliği ve yeni imtiyazlar tanınması
  5. E
    Musul üzerindeki hak iddialarından vazgeçilmesi şartıyla borçların Birleşik Krallık tarafından üstlenilmesi

Answer

Türkiye'nin elde ettiği temel kazanım, borçların altın frangı yerine değeri daha düşük olan Fransız kağıt frangı üzerinden ödenmesinin kabul edilmesidir.
Türkiye Cumhuriyeti, 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın yarattığı mali darboğaz nedeniyle borçlarını ödeyemeyeceğini bildirmiş ve Hoover Moratoryumu'ndan yararlanmıştır. 19331933 yılında alacaklı devletlerle (özellikle Fransa ile) imzalanan yeni Paris Sözleşmesi ile borçların ödeme birimi 'Altın Frangı'ndan (değeri yüksek ve sabit) 'Kağıt Frangı'na (değeri düşük ve dalgalı) çevrilmiştir. Bu durum Türkiye'nin reel borç yükünü ciddi oranda hafifletmiş ve ekonomik bağımsızlığına katkı sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan ve 1928 sürecini analiz etme
Lozan'da borçlar paylaştırıldı, 1928'de ödeme planı (altın frangı üzerinden) yapıldı.
Sürecin başlangıcını ve başlangıçtaki ödeme yükümlülüğünü belirlemek için gereklidir.
2
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkisini değerlendirme
Türkiye'nin döviz sıkıntısı çekmesi ve altın üzerinden ödeme yapmasının zorlaşması.
1933'teki yeni anlaşma ihtiyacının ekonomik gerekçesini anlamak için gereklidir.
3
1933 Anlaşması'nın (Paris) içeriğini saptama
Borçların 'kağıt frangı' birimine çevrilmesi ve ödemelerin hafifletilmesi.
Soru kökündeki temel kazanımı tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

1933 Paris Borçlar Sözleşmesi ve Kağıt Frangı Uygulaması

Hints

1
1933 yılında yapılan değişikliğin en önemli noktası, ödemelerin hangi 'para birimi' üzerinden yapılacağıdır.
2
Altın değerli bir maden olduğu için ödemeleri zorlaştırıyordu; bu nedenle daha düşük değerli bir birime geçiş talep edildi.
3
Anlaşma metninde borçların 'Altın Frangı' yerine 'Kağıt Frangı' (Franc-Papier) üzerinden ödenmesi kararlaştırılmıştır.

Practice More

Borçların ödenmesinde kullanılan 'Takas (Clearing)' sisteminin Türk dış ticaretine etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Dış Borçlar Sorunu

More questions from this topic