Examkin

Question

Difficulty: HardEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Atatürk Dönemi’nde ekonomik kalkınmayı sağlamak amacıyla yürütülen faaliyetlerde "Milliyetçilik" ve "Devletçilik" ilkeleri birbirini tamamlayan unsurlar olarak görülmüştür. Ancak bu iki ilkenin uygulama alanları ve hedefleri arasında belirgin nüanslar bulunmaktadır. Özellikle 19231923-19291929 dönemindeki "milli ekonomi" inşası ile 19301930 sonrası "devletçi sanayileşme" hamleleri arasındaki ayrım, dönemin iktisadi mantığını anlamak için temel teşkil eder. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan "Devletçilik" ilkesinin bir yansıması olmayıp, ekonomik bağımsızlığı ve millileştirmeyi esas alan "Milliyetçilik" ilkesi kapsamında değerlendirilmelidir?

  1. A
    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın hazırlanarak dokuma ve kimya gibi alanlarda üretime geçilmesi
  2. B
    Özel teşebbüsün sermaye yetersizliği nedeniyle gerçekleştiremediği büyük ölçekli sanayi yatırımlarının kamu kaynaklarıyla finanse edilmesi
  3. C
    Sümerbank ve Etibank gibi kamu iktisadi kuruluşlarının sanayi yatırımlarını yönetmek amacıyla kurulması
  4. Kabotaj Kanunu ile Türk karasularında gemi işletme ve limanlar arası yük/yolcu taşıma hakkının yalnızca Türk vatandaşlarına tanınmasıAnswer
  5. E
    Temel tüketim maddelerinin ithalatını azaltmak amacıyla şeker ve kâğıt fabrikalarının devlet eliyle işletmeye açılması

Answer

Kabotaj Kanunu ile Türk karasularında gemi işletme hakkının Türk vatandaşlarına tanınması, ekonomik bağımsızlığı ve milli egemenliği hedeflediği için Milliyetçilik ilkesiyle ilişkilidir.
Kabotaj Kanunu, Türk karasularında ticaret yapma hakkını yabancıların elinden alarak Türk vatandaşlarına ve Türk bayraklı gemilere vermiştir. Bu durum doğrudan 'milli egemenlik' ve 'ekonomik bağımsızlık' ile ilgili olduğundan öncelikle Milliyetçilik ilkesiyle açıklanır. Devletçilik ise devletin sermaye sahibi olarak bizzat fabrika kurması veya banka açması gibi üretim süreçlerine dahil olmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Devletçilik ve Milliyetçilik ilkelerinin ekonomik karşılıklarını tanımla.
Devletçilik; devletin bizzat yatırım yapması, fabrika kurması ve işletmecilik yapmasıdır. Milliyetçilik (ekonomide); yabancı imtiyazların kaldırılması, millileştirme ve ekonomik bağımsızlığın sağlanmasıdır.
Soru, iki ilke arasındaki kavramsal ayrımı test etmektedir.
2
Seçeneklerdeki inkılapların mahiyetini analiz et.
Sanayi Planı, Sümerbank, Etibank ve fabrika kurulumları 'devletin yatırımcı' kimliğini; Kabotaj Kanunu ise 'milli hakların korunması' kimliğini yansıtır.
Hangi eylemin üretim/işletme, hangisinin hukuk/bağımsızlık odaklı olduğunu belirlemek gerekir.
3
Doğru eşleştirmeyi doğrula.
Kabotaj Kanunu (11 Temmuz 19261926), denizlerimizde yabancı tekelini kırıp hakları Türklere verdiği için 'millileştirme' (Milliyetçilik) örneğidir.
Denizlerdeki bu düzenleme bir işletme yatırımı değil, egemenlik düzenlemesidir.

Key Concept

İktisadi Milliyetçilik vs. Devletçilik Ayrımı

Hints

1
Devletin bizzat 'işletmeci' olduğu durumlar ile 'hak sahibi' belirlediği durumları birbirinden ayırın.

Practice More

Demiryollarının satın alınması (millileştirme) eyleminin hangi ilkeyle daha güçlü bağlandığını inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

More questions from this topic