Question

Difficulty: MediumNoktalı Virgülün Kullanımı

Türkçede noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbiriyle bağlamak veya özneyi kendinden sonra gelen virgülle ayrılmış ögelerden ayırt etmek için kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;), ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır?

  1. Kar; bütün gece boyunca yolları, çatıları, ağaçları kapladı; sabahleyin her yer, bembeyaz ve sessiz bir masal dünyasına uyandı.Answer
  2. B
    Türkiye'nin ihraç ettiği ürünler arasında fındık, kayısı, incir; ithal ettiği ürünler arasında ise petrol ve doğal gaz yer alır.
  3. C
    Sorumluluk sahibi birey; görevlerini, toplumsal kuralları ve başkalarının haklarını her zaman kendi menfaatlerinin önünde tutar.
  4. D
    Sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek için şunlara dikkat edilmelidir; dengeli beslenme, düzenli uyku ve fiziksel aktivite.
  5. E
    Yazarın dili oldukça akıcı; anlatımı ise son derece etkileyici bir üslup barındırıyordu.

Answer

Kar ile başlayan ve iki farklı yargıyı birbirine bağlayan cümle, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma görevine tam olarak uymaktadır.
Doğru kabul edilen cümlede 'kapladı' ve 'uyandı' yüklemleriyle kurulan iki ayrı sıralı cümle vardır. Her iki cümle de kendi içinde virgüllerle ayrılmış eş görevli sözcük grupları (nesneler ve niteleyiciler) barındırmaktadır. Türk Dil Kurumu standartlarına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için bu iki yargı arasına noktalı virgül konulmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yargı sayısını belirleyin.
Cümlede 'kapladı' ve 'uyandı' şeklinde iki ayrı yüklem, yani iki ayrı cümle bulunmaktadır.
Sıralı cümle yapısını tespit etmek için yüklemlerin belirlenmesi gerekir.
2
Cümlelerin kendi içindeki noktalama işaretlerini inceleyin.
Birinci cümlede nesneler (yolları, çatıları, ağaçları), ikinci cümlede ise zarf öbekleri (bembeyaz ve sessiz) virgülle ayrılmıştır.
Sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgül kullanılması için en az bir cümlenin kendi içinde virgül barındırması şarttır.
3
Noktalı virgülün konumunu ve görevini teyit edin.
Noktalı virgül, içinde virgül bulunan bu iki cümleyi anlam karışıklığını önleyerek birbirine bağlamıştır.
TDK kuralları gereği, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.

Key Concept

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin noktalı virgül ile ayrılması.

Practice More

Noktalı virgülün diğer iki görevini (tür/takım ayırma ve özne belirleme) içeren cümle örneklerini TDK Kılavuzu'ndan inceleyerek farkları pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question