Question

Difficulty: HardMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

1982 Anayasası'nın 127. maddesinde düzenlenen mahalli idarelere ilişkin esaslar uyarınca, seçilmiş bir mahalli idare organının veya bu organın bir üyesinin "organlık sıfatını kaybetmesi" ve "görevden uzaklaştırılması" süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Seçilmiş organların organlık sıfatını kaybetmeleri konusundaki denetim ancak yargı yolu ile olur; ancak görevleri ile ilgili bir suç sebebiyle hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan organları veya üyelerini İçişleri Bakanı geçici bir tedbir olarak kesin hükme kadar görevden uzaklaştırabilir.Answer
  2. B
    Mahalli idare organlarının organlık sıfatını kaybetmesine ilişkin nihai karar, merkezi idarenin hiyerarşik üstü sıfatıyla İçişleri Bakanı tarafından verilir.
  3. C
    Belediye başkanlarının görevlerine son verme yetkisi, yerinden yönetim ilkesi gereği belediye meclisinin üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alacağı karara bağlıdır.
  4. D
    Bir mahalli idare organı üyesi hakkında yürütülen her türlü adli soruşturmada, ilgili ilin valisi doğrudan üyelik sıfatını sona erdirebilir.
  5. E
    Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatının kaybı, yerel özerklik ilkesi gereği sadece Anayasa Mahkemesi'nin vereceği iptal kararı ile mümkün olabilir.

Answer

Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatını kaybetmeleri sadece yargı yolu ile mümkündür; ancak görevle ilgili bir suç nedeniyle soruşturma/kovuşturma açılması durumunda İçişleri Bakanı geçici olarak görevden uzaklaştırma yetkisine sahiptir.
Doğru ifade, 1982 Anayasası'nın 127. maddesinin dördüncü fıkrasındaki metinle tam olarak örtüşmektedir. Bu hükme göre, seçilmiş organların sıfatlarını kaybetmeleri ancak yargı kararıyla (belediye başkanları ve meclisleri için Danıştay yoluyla) gerçekleşebilir. Fakat kamu hizmetinin aksamaması ve delillerin korunması amacıyla, görevleriyle ilgili bir suçtan ötürü hakkında soruşturma açılan kişileri İçişleri Bakanı geçici olarak görevden uzaklaştırabilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 127. maddesinin analiz edilmesi
Mahalli idarelerin özerk yapısı gereği seçilmiş organların korunması için özel bir denetim usulü öngörülmüştür.
Anayasa, yerinden yönetim kuruluşlarının seçilmiş organlarının siyasi baskıdan korunmasını hedefler.
2
Organlık sıfatının kaybı ile görevden uzaklaştırma arasındaki farkın saptanması
Sıfatın kaybı nihai ve kalıcı bir işlemdir; uzaklaştırma ise geçici bir tedbirdir.
Kalıcı kararlar yargı bağımsızlığına, geçici tedbirler ise kamu hizmetinin selameti için idari yetkiye bırakılmıştır.
3
Yetkili mercilerin belirlenebilmesi
Nihai kararda yargı (Danıştay), geçici tedbirde ise İçişleri Bakanı yetkilidir.
İdari vesayet makamı olan İçişleri Bakanlığı, anayasal bir istisna olarak görevle ilgili suçlarda uzaklaştırma yapabilir.

Key Concept

Mahalli İdareler Üzerindeki İdari Vesayet ve Yargısal Denetim

Hints

1
Mahalli idareler özerk kuruluşlardır, bu yüzden merkezi idarenin onlar üzerindeki yetkisi sınırlıdır.
2
Seçilmiş organların görevine son verilmesi (nihai işlem) ile görevden uzaklaştırılması (geçici işlem) arasındaki yetki farkına odaklanın.
3
Anayasa'nın 127. maddesine göre, geçici uzaklaştırma yetkisi İçişleri Bakanı'na, sıfatın kaybı kararı ise yargıya aittir.

Practice More

Belediyelerin ve köylerin kuruluş usullerini (kanun vs. idari işlem) tekrar ederek bu konuyla bütünleştirin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question