Question

Difficulty: EasySes Bilgisi

Türkçede '-cık / -cik' eki alan bazı sözcüklerde, kök ile ek arasında yeni bir ünlü belirir. Bu duruma 'ünlü türemesi' adı verilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu ses olayına örnek olabilecek bir sözcük kullanılmıştır?

  1. Daracık sokaklarda yürümeyi çok severdi.Answer
  2. B
    Küçücük elleriyle annesine çiçek uzattı.
  3. C
    Kitapçıdan aldığı defteri masaya bıraktı.
  4. D
    Yemeğin tadı beklediğimden çok daha güzeldi.
  5. E
    Aklına gelen fikirleri hemen not ederdi.

Answer

Daracık sokaklarda yürümeyi çok severdi.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'daracık' sözcüğü incelendiğinde; 'dar' (kök) + 'cık' (ek) birleşimi sırasında 'a' sesinin türediği açıkça görülmektedir. Bu, Türkçedeki tipik bir ünlü türemesi örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki ek almış sözcükleri inceleyin.
Daracık, küçücük, kitapçıdan, tadı, aklına sözcükleri tespit edildi.
Ses olayları genellikle ek alma veya birleşme sırasında gerçekleşir.
2
Sözcüklerin köklerini ve eklerini ayırın.
dar-a-cık, küçük-cük, kitap-cı, tat-ı, akıl-ı.
Kök ve ek arasındaki değişimi görmek için yapı analizi gereklidir.
3
Kök ile ek arasında fazladan bir ünlü olup olmadığını kontrol edin.
'Dar' ve '-cık' arasında 'a' ünlüsünün sonradan geldiği görülür.
Ünlü türemesi kuralı, kökte bulunmayan bir ünlünün eklenme sırasında ortaya çıkmasıdır.

Key Concept

Ünlü Türemesi

Hints

1
Cümlelerdeki sözcükleri köklerine ayırarak ekle birleşme noktalarına odaklanın.
2
Özellikle '-cık / -cik' küçültme eki almış sözcüklere dikkat edin; kökte olmayan bir harf ortaya çıkmış mı?
3
'Dar' kelimesine '-cık' ekini getirdiğinizde telaffuzun kolaylaşması için araya 'a' sesi girer.

Practice More

Azıcık, gencecik ve biricik gibi diğer ünlü türemesi örneklerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğü yüksek sesle heceleyin: dar-a-cık. 'Dar' tek heceli kök, 'cık' ektir; ortada kalan 'a' sesi türemedir.
Estimated Time:45s
Rate this question