Question

Difficulty: HardEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

1933 yılında hazırlanan ve 1934 yılında yürürlüğe giren I. Beş Yıllık Sanayi Planı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kendi öz kaynaklarıyla sanayileşme hamlesini başlattığı en önemli dönüm noktalarından biridir.

Aşağıdakilerden hangisi, bu planın hazırlanma gerekçelerinden veya başarıyla uygulanmasını sağlayan faktörlerden biri değildir?

  1. A
    Sovyetler Birliği'nden sanayi tesisleri için mali kredi ve teknik uzman desteği sağlanması
  2. B
    1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın özel sektörün sermaye birikimini ve yatırım gücünü yetersiz hale getirmesi
  3. Lozan Antlaşması'na ekli Ticaret Sözleşmesi uyarınca gümrük vergilerinin 1929 yılına kadar sabit tutulmasıAnswer
  4. D
    Yatırımların finansmanını sağlamak ve sanayi kuruluşlarını yönetmek amacıyla Sümerbank'ın yapılandırılması
  5. E
    Ham maddesi yurt içinde bulunan temel tüketim mallarının (üç beyaz ve üç siyah) üretimine öncelik verilmesi

Answer

Lozan Antlaşması'na bağlı ticaret sözleşmesiyle gümrük vergilerinin 1929'a kadar artırılamaması
Lozan Antlaşması'na ekli ticaret sözleşmesi, Türkiye'nin 1929 yılına kadar gümrük tarifelerini değiştirmesini yasaklamıştır. Bu durum, 1920'li yıllarda yerli sanayiyi korumak için gümrük duvarlarının yükseltilmesini engellemiş ve milli ekonomi önünde bir set oluşturmuştur. Dolayısıyla bu durum 1933-1934 yıllarındaki sanayi planının bir başarı faktörü veya gerekçesi değil, o tarihten yıllar önce sona ermiş olan bir ekonomik kısıtlamadır.

Step-by-Step Solution

1
Dönem Analizi
1933 Planı'nın devletçilik ve korumacı ekonomi dönemine ait olduğu tespit edilir.
Soruda bahsedilen planın hangi ekonomik koşullar altında doğduğunu anlamak için kronolojik çerçeve çizilmelidir.
2
Dış Etkenlerin Değerlendirilmesi
Lozan'daki gümrük kısıtlamasının 1929'da sona erdiği belirlenir.
1929'da sona eren bir kısıtlamanın, 1933'te başlayan bir planın 'başarı faktörü' olması mantıken mümkün değildir; aksine o kısıtlamanın kalkmış olması bir kolaylaştırıcıdır.
3
Uygulama Araçlarının Kontrolü
Sümerbank, Sovyet kredisi ve ham madde stratejisinin planla doğrudan bağlantısı onaylanır.
Doğru seçeneği teyit etmek için diğer şıkların tarihsel doğruluğu ve plana katkısı doğrulanmalıdır.

Key Concept

I. Beş Yıllık Sanayi Planı ve Devletçilik Politikası

Hints

1
Lozan Antlaşması'ndaki ekonomik kısıtlamaların ne kadar sürdüğünü ve ne zaman sona erdiğini düşünün.
2
Gümrük bağımsızlığının kazanıldığı 1929 yılı ile Sanayi Planı'nın başladığı 1934 yılı arasındaki ilişkiyi analiz edin.
3
1929'a kadar süren gümrük kısıtlaması aslında 1923-1929 arası dönemdeki 'Liberal' politikaların başarısızlık nedenlerinden biridir; 1933 planının desteği değildir.

Practice More

İzmir İktisat Kongresi kararları ile 1930 sonrası Devletçilik uygulamalarını karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question