Examkin

Question

Difficulty: MediumMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

19821982 Anayasası'nın 127127. maddesi uyarınca merkezi yönetim, mahalli idareler üzerinde idarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde "idari vesayet" yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında merkezi yönetimin (bakanlık, valilik vb.) mahalli idare birimleri üzerindeki denetim gücüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Merkezi yönetim, mahalli idarelerin kararlarını hukuka uygunluk yönünden denetleyebilir.
  2. Merkezi yönetim makamları, mahalli idarelerin seçilmiş organları üzerinde hiyerarşik disiplin cezası (uyarma, kınama vb.) uygulama yetkisine sahiptir.Answer
  3. C
    Merkezi yönetim, idarenin bütünlüğünü sağlamak ve kamu yararını korumak amacıyla bu denetim yetkisini kullanır.
  4. D
    İçişleri Bakanı, görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile mahalli idare organlarını geçici bir önlem olarak görevden uzaklaştırabilir.
  5. E
    Merkezi yönetimin mahalli idareler üzerindeki denetim yetkisi ancak kanunla belirtilen durumlarda ve sınırlarda kullanılabilir.

Answer

Merkezi yönetim makamlarının mahalli idarelerin seçilmiş organları üzerinde hiyerarşik disiplin cezası uygulama yetkisine sahip olduğunu belirten ifade yanlıştır.
İdari vesayet ilişkisinde, denetleyen makam (merkezi idare), denetlenen birimin (mahalli idare) personeli üzerinde hiyerarşik amir sıfatına sahip değildir. Bu nedenle, belediye başkanı veya meclis üyeleri gibi seçilmiş organlara uyarma, kınama gibi disiplin cezaları veremez. Bu tür yetkiler sadece hiyerarşi ilişkisinin bulunduğu (örneğin valinin emrindeki memur) durumlarda geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
İdari vesayet ve hiyerarşi kavramlarını ayırt etme
Merkezi idare ile mahalli idareler arasındaki ilişki hiyerarşi değil, idari vesayettir.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisiyken, idari vesayet farklı tüzel kişilikler (Merkez ve Yerel Yönetim) arasındaki denetim ilişkisidir.
2
İdari vesayet yetkisinin kapsamını değerlendirme
Vesayet makamı, vesayet altındaki birimin organları üzerinde hiyerarşik güçlere sahip değildir.
Disiplin cezası verme (uyarma, kınama gibi) hiyerarşik bir yetkidir ve sadece üstün astına uygulayabileceği bir yaptırımdır.
3
Anayasal istisnaları kontrol etme
Sadece İçişleri Bakanı'nın geçici görevden uzaklaştırma yetkisi bulunmaktadır.
Anayasa 127127. madde uyarınca seçilmiş organların kesin olarak organlık sıfatını kaybetmesi ise ancak yargı yoluyla (Danıştay kararıyla) mümkündür.

Key Concept

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı

Hints

1
Merkezi idare (Vali, Kaymakam, Bakan) ile mahalli idare (Belediye, Köy) arasındaki denetim türünün adını hatırlayın.
2
İdari vesayet makamı, vesayet altındaki birimin işlemlerini onaylayabilir veya yargıya taşıyabilir ancak o birimin personeline ceza verme yetkisi kısıtlıdır.
3
Hiyerarşik disiplin cezaları (uyarma, kınama vb.) sadece aynı kurum içindeki ast-üst ilişkisinde mümkündür. Seçilmiş yerel yöneticiler merkezi idarenin hiyerarşik memuru değildir.

Practice More

İl Genel İdaresi (Merkezi idare birimi) ile İl Özel İdaresi (Mahalli idare birimi) arasındaki farkları inceleyerek hiyerarşi-vesayet ayrımını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Mahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

More questions from this topic