Question

Difficulty: MediumYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası’nın “Hâkimlik ve Savcılık Teminatı” başlıklı maddesinde, yargı mensuplarının bağımsız bir şekilde görev yapabilmelerini sağlamak amacıyla çeşitli güvenceler düzenlenmiş ve bu güvencelerin istisnaları belirtilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19821982 Anayasası’nın ilgili maddesinde doğrudan düzenlenen bir “teminat” veya bu teminatın anayasal bir şartı olarak gösterilemez?

  1. A
    Hâkim ve savcıların azlolunamaması
  2. B
    Hâkimlerin kendileri istemedikçe 6565 yaşından önce emekliye ayrılamamaları
  3. C
    Bir mahkemenin kaldırılması durumunda dahi özlük haklarının korunması
  4. Hâkimlerin atandıkları görev yerinde, rızaları dışında yerlerinin değiştirilememesiAnswer
  5. E
    Meslekte kalmalarının uygun olmadığına dair karar verilenlerin teminat kapsamı dışında tutulması

Answer

Hâkimlerin atandıkları görev yerinde, rızaları dışında yerlerinin değiştirilememesi (Coğrafi Yer Teminatı)
Anayasa'nın 139139. maddesinde hâkim ve savcıların azlolunamayacağı, kendileri istemedikçe 6565 yaşından önce emekliye ayrılamayacağı ve bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamayacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak hâkimlerin görev yerinin değiştirilememesine ilişkin "coğrafi yer teminatı", anayasa metninde yer alan bir güvence değildir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 139139. maddesinde yer alan hâkimlik ve savcılık teminatlarını tespit etmek.
Maddede üç ana teminat sayılmıştır: Azlolunamama, 6565 yaşından önce emekliye sevk edilememe ve özlük haklarının korunması.
Anayasal korumanın sınırlarını belirlemek için madde metni incelenmelidir.
2
Seçeneklerdeki "coğrafi yer teminatı" kavramının anayasal statüsünü değerlendirmek.
Coğrafi yer teminatı Türk hukuk sisteminde bir reform hedefi olsa da 19821982 Anayasası metninde düzenlenmemiştir.
Bir hakkın yasalarda veya doktrinde yer alması, onun doğrudan anayasal bir teminat olduğu anlamına gelmez.
3
Anayasadaki istisnai halleri gözden geçirmek.
Disiplin cezası, sağlık mazereti ve meslekte kalmanın uygun olmaması durumları anayasada teminatın dışındaki haller olarak geçmektedir.
Teminatın mutlak olmadığını ve hangi şartlarda korumanın kalkacağını anlamak için istisnalar önemlidir.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı (Md. 139)

Hints

1
Anayasa metninde hâkimlik teminatı olarak sadece üç ana başlık sayılmaktadır.
2
Özlük hakları ve emeklilik yaşı gibi konular anayasal güvence altındayken, tayin ve yer değiştirme (coğrafi statü) anayasada belirtilmemiştir.
3
Türkiye'de hâkimler için 'coğrafi teminat' bir reform hedefidir ancak 19821982 Anayasası'nda bu ifade geçmez.

Practice More

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) bu teminatlar üzerindeki denetim yetkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question