Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilatlanmasında "Merkezi Yönetimin Taşra Teşkilatı" ve bu yapının işleyiş prensipleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, 1982 Anayasası ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde *yanlıştır*?
- AVali, ilde hem Devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası olup; illerin idaresi, merkeze danışmadan karar alabilmeyi sağlayan 'yetki genişliği' esasına dayanır.
- BMerkezi idarenin bir parçası olan valinin 'yetki genişliği' ilkesine dayanarak kullandığı yetkiler ve yaptığı harcamalar, özü itibarıyla mahalli idarelerin (il özel idaresi gibi) değil, doğrudan 'Devlet Tüzel Kişiliği'nin yetki ve bütçesidir.
- Vali, yetki genişliği ilkesini kullanarak il genel idaresi kapsamındaki devlet hizmetlerini yürütürken; il özel idaresi gibi mahalli idarelerin kendi özerk işleri ve bütçeleri üzerinde de aynı ilkeye dayanarak karar alabilir.Answer
- Dİlçe idaresinin başında bulunan kaymakam, ilçede Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır ancak illerdeki valilerin aksine devlet tüzel kişiliğini temsil etme ve yetki genişliğini kullanma yetkisine sahip değildir.
- EBölge kuruluşları, merkezi yönetimin taşra teşkilatı bünyesinde birden çok ili içine alacak şekilde kurulabilir ve bu birimlerin hiyerarşik yapıdaki statüsü bakanlıklara bağlı bir işleyiş gösterir.
Answer
Valinin yetki genişliği ilkesini mahalli idarelerin (il özel idaresi vb.) özerk işleri ve bütçeleri üzerinde kullanabileceği ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 'Yetki Genişliği' ilkesi sadece merkezi idarenin taşra teşkilatında (İl Genel İdaresi) geçerli olan bir istisnadır. Vali bu yetkiyi merkezi yönetime ait 'Devlet Tüzel Kişiliği' kapsamındaki işler için kullanır. Oysa İl Özel İdaresi bir 'Mahalli İdare' birimidir ve kendi ayrı kamu tüzel kişiliği ile özerk bütçesi vardır. Vali, mahalli idareler üzerinde ancak 'İdari Vesayet' yetkisi kullanabilir, 'Yetki Genişliği' kullanarak yerinden yönetim kuruluşlarının bütçesi üzerinde tasarrufta bulunamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yetki Genişliği vs. İdari Vesayet
Hints
1
Yetki genişliği ilkesinin kim tarafından ve hangi tüzel kişilik adına kullanıldığını düşünün.
2
Devletin taşradaki birimi (Valilik) ile yerel bir yönetim olan İl Özel İdaresi'nin bütçeleri ve hukuksal kimlikleri birbirinden farklıdır.
3
Yetki genişliği sadece 'merkezden yönetim' (devlet) yapısı içinde bir kolaylıktır; oysa 'yerinden yönetim' (belediye, il özel idaresi) birimleri üzerinde merkez ancak 'vesayet' denetimi yapabilir.
Practice More
İl idaresi içindeki 'İl İdare Kurulu' üyeleri ile 'İl Genel Meclisi' üyelerini karşılaştırarak merkezi ve mahalli ayrımını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s