Examkin

Question

Difficulty: HardSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Milli Mücadele’nin olağanüstü şartlarında hazırlanmış ve devletin temel organlarını düzenlemiş olmasına rağmen 'devlet başkanlığı' makamına ve 'yönetim biçimine' metinde açıkça yer vermemiştir. Anayasadaki bu hukuki boşluk, ancak 29 Ekim 1923'teki anayasa değişikliğiyle giderilebilmiştir. 1921 Anayasası'nda bu temel konuların başlangıçta belirsiz bırakılmasının temel siyasi nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Milli egemenlik ilkesini, saltanat yanlısı grupların tepkisini çekmeden ve milli birliği bozmadan kademeli olarak hayata geçirmekAnswer
  2. B
    Halifelik makamının siyasi nüfuzundan yararlanarak İtilaf Devletleri üzerinde uluslararası diplomatik baskı oluşturmak
  3. C
    Meclis Hükümeti Sistemi'nin demokratik işleyişini askıya alarak merkezi otoriteyi tek bir şahısta toplamak
  4. D
    İtilaf Devletleri'nin Lozan Barış Konferansı sürecinde Türk tarafında rejim üzerinden ikilik çıkarma planlarını engellemek
  5. E
    Ordunun siyasetten ayrılmasını sağlayarak askeri bürokrasinin yönetim üzerindeki etkisini tamamen kırmak

Answer

Milli egemenlik ilkesini saltanat yanlısı grupları ürkütmeden ve milli birliği bozmadan kademeli olarak hayata geçirme stratejisi doğru cevaptır.
Doğru yanıt olan seçenek, Milli Mücadele'nin 'birlik ve beraberlik' ruhunu yansıtmaktadır. 1921 Anayasası ile devletin temelinin milli egemenlik olduğu ilan edilmiş ancak toplumun her kesimini (özellikle saltanat yanlılarını) bağımsızlık savaşı etrafında tutabilmek için rejim tartışmaları bilinçli olarak ertelenmiştir. Bu strateji, inkılapların toplumsal bir çatışmaya yol açmadan, uygun zaman beklendikten sonra (kademeli olarak) yapılmasını sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
1921 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye) kabul edildiği dönemin (Milli Mücadele) siyasi şartlarını analiz edin.
Öncelikli hedefin 'Vatanın Bağımsızlığı' olduğu ve iç çatışmadan kaçınılması gerektiği görülür.
Toplumsal birliğin bozulması, işgal kuvvetlerine karşı yürütülen direnişi zayıflatabilir.
2
Birinci TBMM'nin üye yapısını gözden geçirin.
Meclis içerisinde cumhuriyetçiler kadar saltanat ve hilafet yanlısı milletvekillerinin de bulunduğu saptanır.
Anayasada 'Cumhuriyet' adının geçmesi, bu gruplar arasında siyasi bir kırılmaya yol açabilirdi.
3
Anayasanın 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' maddesi ile mevcut rejim belirsizliği arasındaki ilişkiyi kurun.
Hukuken milli egemenlik kabul edilmiş olsa da, fiilen saltanat yanlılarını ürkütmemek için rejim adı (Cumhuriyet) ve devlet başkanı tanımı yapılmamıştır.
Bu durum 'zamana yayma' ve 'kademeli değişim' stratejisinin bir parçasıdır.

Key Concept

Milli Mücadele'de Siyasi Birlik ve Kademeli Devrim Stratejisi

Hints

1
1921 yılında Milli Mücadele'nin en zorlu döneminde olduğunuzu ve vatanın henüz düşman işgalinden kurtulmadığını unutmayın.
2
Birinci TBMM'de sadece aynı görüşe sahip insanlar değil, farklı siyasi eğilimleri olan ancak bağımsızlık için birleşmiş bir yapı olduğunu düşünün.
3
Rejim adının (Cumhuriyet gibi) hemen konulması, meclis içindeki saltanat yanlılarını küstürüp milli birliğe zarar verir miydi?

Practice More

Bu konudan sonra 1923 yılında yapılan anayasa değişikliği ile 'Türkiye Devleti'nin yönetim şekli Cumhuriyettir' maddesinin eklenmesini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kronolojik eleme yöntemini kullanabilirsiniz. Seçeneklerdeki olayların (Lozan, Ordunun Siyasetten Ayrılması vb.) tarihlerini 1921 yılıyla karşılaştırdığınızda, birçoğunun henüz gerçekleşmemiş olduğunu göreceksiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Siyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

More questions from this topic