Question

Difficulty: HardSıfatlar (Ön Adlar)

Türkçede kurallı birleşik sıfatlar çeşitli yollarla oluşturulur. Bu yollardan biri; bir sıfat tamlamasında isimle sıfatın yer değiştirip isme üçüncü şahıs iyelik ekinin (i,si)(-i, -si) getirilmesidir. Oluşan bu yeni kelime grubu, başka bir ismin niteleyicisi (sıfatı) olarak görev yapar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu yolla oluşturulmuş bir kurallı birleşik sıfat vardır?

  1. Dizleri yırtık bir pantolonla bahçe işlerini bitirmeye çalışıyordu.Answer
  2. B
    Salondaki geniş omuzlu sporcular, turnuva için son hazırlıklarını tamamladı.
  3. C
    Öğrencilerin birçoğu, sınav sonuçlarının açıklanmasını heyecanla bekliyordu.
  4. D
    Küçücük bir çocuk, elindeki rengârenk balonlarla parkta neşeyle koşuyordu.
  5. E
    Yeni aldığı bilgisayarın ekranı bozulunca teknik servisi aramak zorunda kaldı.

Answer

Dizleri yırtık bir pantolonla bahçe işlerini bitirmeye çalışıyordu cümlesinde, yer değiştirme ve iyelik eki kuralıyla oluşturulmuş bir kurallı birleşik sıfat bulunmaktadır.
Doğru seçenekte yer alan "dizleri yırtık" ifadesi, "yırtık diz" sıfat tamlamasındaki unsurların yer değiştirmesi ve isme üçüncü çoğul şahıs iyelik eki (-leri) getirilmesiyle oluşmuştur. Bu öbek bir bütün olarak "pantolon" isminin niteleme sıfatı görevindedir ve öncülde tanımlanan kurala tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Öncülde verilen kuralın yapısını analiz etme
Sıfat Tamlaması: [Sıfat + İsim] → Yer Değiştirme: [İsim + Sıfat] → İyelik Eki: [İsim + İyelik Eki + Sıfat] yapısı aranmalıdır.
Soruda istenen spesifik kurallı birleşik sıfat türünü doğru tespit etmek için.
2
Seçeneklerdeki sıfat öbeklerini inceleme
"Dizleri yırtık pantolon" öbeğinde, aslı "yırtık diz" olan tamlamanın yer değiştirip iyelik eki aldığı görülür.
Kuralın uygulamadaki karşılığını bulmak için.
3
Diğer birleşik sıfat yapılarından ayırt etme
"Geniş omuzlu" ifadesi de birleşik sıfattır ancak iyelik ekiyle değil, yapım ekiyle (-lu) kurulmuştur.
Benzer yapılar arasındaki nüans farkını belirleyerek çeldiricileri elemek için.

Key Concept

Kurallı Birleşik Sıfatlar (İyelik Ekiyle Oluşturulanlar)

Hints

1
Cümlelerde iki kelimeden oluşan ve bir ismi niteleyen gruplara odaklanın.
2
Aradığınız yapı şuna benzemeli: [İsim] + [İyelik Eki] + [Sıfat] = [Yeni Birleşik Sıfat].
3
"Gözü pek", "boyu uzun", "rengi soluk" gibi ifadeler bu kurala örnektir. Seçeneklerde benzer bir iyelik eki kullanımı arayın.

Practice More

Kurallı birleşik sıfatların '-lı, -lık, -sız' ekleriyle yapılan diğer türlerini de inceleyerek aradaki farkları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Öbekteki kelimelerin yerini değiştirip iyelik ekini atarak kontrol edin: "Dizleri yırtık pantolon" → "Yırtık diz". Eğer anlamlı bir sıfat tamlamasına dönüşüyorsa kurallı birleşik sıfattır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question