Osmanlı toplumsal yapısında bireylerin veya grupların sosyal statülerinde, ekonomik durumlarında veya tabakalarında bir değişim meydana gelmeden, sadece coğrafi mekan değiştirmeleri veya benzer yaşam standartlarına sahip farklı bir alana geçmeleri "yatay hareketlilik" olarak tanımlanmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde görülen yatay hareketlilik türüne bir örnek teşkil eder?
- Bir konar-göçer aşiretin, devletin iskan politikası doğrultusunda Anadolu'dan Rumeli'ye nakledilmesiAnswer
- BMedrese eğitimini başarıyla tamamlayan bir reaya çocuğunun ilmiye sınıfına dahil olarak müderrislik yapması
- CTımar sisteminde üstün başarı gösteren bir askerin rütbe alarak subaylık statüsüne yükseltilmesi
- DLonca teşkilatına bağlı bir çırağın mesleki yeterliliklerini tamamlayarak ustalık mertebesine ulaşması
- EDevşirme sistemiyle saraya alınan bir gencin zamanla vezirlik makamına kadar terfi etmesi
Answer
Konar-göçer bir aşiretin Anadolu'dan Rumeli'ye iskan edilmesi, sosyal statüde bir değişiklik yaratmadığı, sadece coğrafi yer değişikliği olduğu için yatay hareketliliktir.
Osmanlı toplumunda yatay hareketlilik, bireylerin sosyal sınıfları (yöneten/yönetilen) değişmeden yaptıkları coğrafi yer değiştirmelerdir. Bir aşiretin devlet eliyle veya kendi isteğiyle bir bölgeden başka bir bölgeye göç etmesi (İskan ve Sürgün politikaları gibi), bu türün en tipik örneğidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Osmanlı Toplumunda Yatay ve Dikey Hareketlilik
Hints
1
Yatay hareketlilikte kişi 'sınıf' atlamaz, sadece 'yer' değiştirir.
2
Osmanlı'da statü değişimi (yöneten-yönetilen arası geçiş) dikey; göç veya tayin (aynı rütbede) yataydır.
3
İskan politikası, Balkanlar'ın Türkleşmesini sağlayan coğrafi bir hareketliliktir ve toplumsal tabakayı değiştirmez.
Practice More
Osmanlı'da yönetenler (Beraya) sınıfının üç ana kolu olan Seyfiye, İlmiye ve Kalemiye arasındaki farkları tekrar etmek, dikey hareketlilik sorularını çözmenizi kolaylaştıracaktır.
Estimated Time:50s