Question

Difficulty: Hard1876 Kanun-i Esasi

18761876 tarihli Kanun-i Esasi'nin 19091909 yılında geçirdiği kapsamlı anayasal dönüşümle birlikte, hükümetin (Heyet-i Vükela) siyasi varlığı üzerindeki belirleyici güç Padişah'tan Meclis'e kaydırılmıştır. Bu yeni denge düzeninde, Meclis-i Mebusan ile hükümet arasında yaşanan politik uyuşmazlıkların çözümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Meclis-i Mebusan'da yapılan bir istizah (gensoru) neticesinde güvensizlik oyu alan bir bakanın görevden ayrılması, Padişah'ın bu kararı onaylaması şartına bağlıdır.
  2. Meclis ile hükümet arasındaki görüş ayrılıklarında Meclis ısrar ederse, Padişah ya kabineyi değiştirmek ya da Heyet-i Ayan'ın onayını alarak Meclis-i Mebusan'ı feshetmek zorundadır.Answer
  3. C
    Bakanlar Kurulu üyeleri, yürüttükleri genel siyasetten dolayı hem Padişah'a hem de Meclis-i Mebusan'a karşı müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır.
  4. D
    Hükümetin düşürülmesi için Meclis-i Mebusan'da yapılan oylamada, Heyet-i Ayan üyelerinin de en az üçte birinin katılımı ve onayı şart koşulmuştur.
  5. E
    Meclis tarafından düşürülen bir başvekilin (Sadrazam) yerine Padişah, aynı kabine üyelerini yeni bir hükümet kurmak üzere doğrudan tekrar görevlendirebilir.

Answer

Hükümet ile meclis arasındaki görüş ayrılıklarında meclis ısrar ederse, Padişah ya kabineyi değiştirmek ya da Heyet-i Ayan'ın onayını alarak meclisi feshetmek durumundadır.
Doğru seçenek olan hükümet ve meclis arasındaki uyuşmazlık çözümü, 19091909 yılında yeniden yazılan 3535. Madde'ye dayanır. Bu maddeye göre, hükümet ile meclis bir kanun teklifi veya politika üzerinde anlaşamazsa ve meclis kendi görüşünde ısrar ederse, Padişah ya meclisin isteğine uyarak hükümeti değiştirir ya da Heyet-i Ayan'ın onayını alarak Meclis-i Mebusan'ı feshedip yeni seçimlere gider. Bu durum meclisin siyasi ağırlığının Padişah karşısında arttığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
1876 Kanun-i Esasi'nin 1909 değişiklikleri öncesindeki ve sonrasındaki 'hükümetin sorumluluğu' farkını belirleyin.
1876'da hükümet Padişah'a sorumluyken, 1909'da Meclis'e sorumlu hale gelmiştir.
Anayasal sistemin monarşik yapıdan parlamenter yapıya geçişini anlamak için bu temel fark kritiktir.
2
Meclis ve Hükümet arasındaki uyuşmazlıkları düzenleyen 35. Madde'nin yeni halini analiz edin.
Meclis bir konuda direnirse, Padişah'ın mutlak fesih yetkisinin yerini 'şartlı' bir seçim süreci almıştır.
Meclis üstünlüğünün nasıl korunduğunu görmek için teknik çözüm mekanizmasını bilmek gerekir.
3
Fesih yetkisinin kısıtlanma şartlarını kontrol edin.
Padişah'ın Meclis'i feshedebilmesi için Heyet-i Ayan'ın (Senato) onayını alması zorunlu kılınmıştır.
Padişah'ın keyfi yönetimini engelleyen bu şart, 1909 düzenlemelerinin en önemli teknik ayrıntılarından biridir.

Key Concept

1909 Değişiklikleri ve Siyasi Sorumluluk
Rate this question