Question

Difficulty: MediumSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

11 Kasım 19221922 tarihinde Saltanatın kaldırılmasıyla Türk tarihinde altı asırlık bir dönem sona ermiş ve milli egemenliğin önündeki en büyük engellerden biri aşılmıştır. Bu inkılap hareketinin Lozan Barış Konferansı görüşmeleri başlamadan hemen önce ivedilikle gerçekleştirilmesinin temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İtilaf Devletlerinin konferansa hem İstanbul Hükümetini hem de TBMM'yi davet ederek Türk tarafı arasında ikilik çıkarmasını engellemekAnswer
  2. B
    Devlet yönetimindeki dini ve siyasi otoriteleri birbirinden ayırarak laiklik ilkesini anayasal güvence altına almak
  3. C
    Meşrutiyet döneminde yarım kalan anayasal monarşi denemelerini tam demokratik bir yapıya dönüştürmek
  4. D
    Cumhuriyetin ilanı için gerekli olan hukuki altyapıyı tamamlayarak halifelik makamının yetkilerini kısıtlamak
  5. E
    Birinci TBMM'nin savaş meclisi olma özelliğini sona erdirip seçimlere gitmek için uygun ortamı hazırlamak

Answer

İtilaf Devletlerinin Lozan'da Türk tarafını bölme girişimlerini engellemek amacıyla, İstanbul Hükümetinin hukuki varlığına son verilerek TBMM'nin tek temsilci haline getirilmesi temel gerekçedir.
Saltanatın kaldırılmasının en somut ve acil nedeni, Lozan Barış Konferansı'na İtilaf Devletleri tarafından hem TBMM hem de İstanbul Hükümeti'nin davet edilmesidir. Bu davet, Türk tarafı içinde bir görüş ayrılığı ve çatışma yaratarak Misak-ı Milli hedeflerinden taviz verilmesini amaçlıyordu. TBMM, bu oyunu bozmak ve Türk milletinin tek meşru temsilcisi olduğunu kanıtlamak için Saltanat makamını hukuken sona erdirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel bağlamı analiz etme
19221922 yılı sonunda Kurtuluş Savaşı askeri safhası bitmiş, diplomatik safha (Lozan) başlamak üzeredir.
İnkılapların zamanlaması genellikle o dönemdeki dış siyasi baskılar veya iç siyasi ihtiyaçlarla belirlenir.
2
İtilaf Devletlerinin politikasını değerlendirme
İtilaf Devletleri, Londra Konferansı'nda yaptıkları gibi Lozan'a da hem İstanbul hem Ankara hükümetlerini çağırarak ikilik yaratmak istemiştir.
Diplomatik bir masada iki farklı hükümetin bulunması, Türk tarafının pazarlık gücünü zayıflatacak bir durumdur.
3
Siyasi hamleyi belirleme
TBMM, Lozan'a gitmeden önce 11 Kasım 19221922'de Saltanatı kaldırarak İstanbul Hükümetini resmen yok saymıştır.
Bu hamle ile 'iki başlılık' sona erdirilmiş ve Türk milletinin tek temsilcisinin TBMM olduğu dünyaya ilan edilmiştir.

Key Concept

İki Başlılığın Sona Erdirilmesi ve Diplomatik Temsil Gücü

Hints

1
İtilaf Devletlerinin daha önce Londra Konferansı'nda uyguladığı 'iki tarafı da çağırma' taktiğini hatırlayın.

Practice More

Saltanatın kaldırılmasının ardından ortaya çıkan 'Devlet Başkanlığı Sorunu'nun hangi inkılapla çözüldüğünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question