Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

1930'lu yıllarda Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikaları karşısında uluslararası güvenliğin sarsılması, Türkiye'nin Boğazlar rejiminin değiştirilmesi için diplomatik girişimlerde bulunmasına zemin hazırlamıştır. 20 Temmuz 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan ve Türkiye'nin egemenlik haklarını kısıtlayan hangi yapısal unsur tamamen ortadan kaldırılmıştır?

  1. A
    Boğazlar'ın her iki yakasındaki 15 kilometrelik alanın silahsız tutulması zorunluluğu
  2. B
    Ticaret gemilerinin barış zamanında Boğazlar'dan geçiş serbestisi hakkı
  3. Uluslararası Boğazlar Komisyonunun varlığı ve tüm yetkileriAnswer
  4. D
    Karadeniz'e kıyısı olan devletlerin savaş gemilerine uygulanan tonaj sınırlaması
  5. E
    Boğazlar'ın güvenliğinin Milletler Cemiyeti'nin kolektif garantisi altında olması

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonunun varlığı ve tüm yetkilerinin sona erdirilmesi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin en önemli sonucu, Lozan döneminden kalan ve Türkiye'nin egemenliğine gölge düşüren Uluslararası Boğazlar Komisyonunun kaldırılmasıdır. Bu sayede Boğazlar yönetimi tamamen Türkiye'ye geçmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan ve Montrö düzenlemeleri arasındaki idari farkı analiz etme
Lozan Antlaşması'na göre Boğazlar, başkanı Türk olan ancak uluslararası nitelikteki bir komisyon tarafından yönetilmekteydi.
Bu durum Türkiye'nin kendi toprakları üzerinde tam otorite kurmasını engelleyen siyasi ve hukuki bir kısıtlamaydı.
2
Montrö Sözleşmesi'nin getirdiği temel değişikliği saptama
Sözleşme ile Boğazlar Komisyonu lağvedilmiş ve komisyonun tüm görev ve yetkileri doğrudan Türk hükûmetine devredilmiştir.
Komisyonun kaldırılması, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini (full sovereignty) tescil eden en önemli adımdır.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Tam Egemenlik

Hints

1
Türkiye'nin Boğazlar üzerinde 'tek yetkili' olmasını engelleyen kurumsal bir yapı vardı.

Practice More

Lozan ve Montrö sözleşmelerini; yönetim, savunma ve gemi geçiş rejimleri açısından karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Estimated Time:50s
Rate this question