Montrö Boğazlar Sözleşmesi

72 questions

Question 1Question

19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin 2424. maddesi ile, Lozan Antlaşması'ndan kalan ve başkanlığını bir Türk'ün yaptığı "Uluslararası Boğazlar Komisyonu"nun tüm görev ve yetkileri resmen sona erdirilerek Türk Hükümeti’ne devredilmiştir.

Bu hükmün Türkiye Cumhuriyeti açısından doğrudan doğurduğu sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Boğazlar üzerindeki kısıtlanmış egemenlik haklarının tam ve sınırsız hale gelmesi

Answer

Boğazlar üzerindeki kısıtlanmış egemenlik haklarının tam ve sınırsız hale gelmesi
Lozan Antlaşması'nda öngörülen Boğazlar Komisyonu, Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki karar alma ve yönetim yetkisini bir uluslararası kurulla paylaştığı anlamına geliyordu. Bu durum egemenlik haklarının kısıtlanmasıydı. 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu komisyonun kaldırılması ve yetkilerinin tamamen Türk makamlarına devredilmesi, Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğini tam, kayıtsız ve şartsız hale getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Boğazlar Sözleşmesi statüsünü analiz etme
Lozan'da Boğazlar'ın her iki yakası askerden arındırılmış ve yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmıştı.
Bu durum Türkiye'nin egemenliğini kısıtlayan bir unsurdu.
2
Montrö Sözleşmesi'ndeki değişikliği inceleme
Komisyon kaldırılmış ve yetkileri Türk Devleti'ne devredilmiştir.
Uluslararası bir kurulun varlığının sona ermesi, milli egemenliğin tam olarak sağlanması anlamına gelir.
3
Siyasi sonucu belirleme
Boğazlar meselesi Türkiye lehine kesin olarak çözülmüştür.
Komisyonun kalkması, Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin önündeki son engeli kaldırmıştır.

Key Concept

Tam Egemenlik ve Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun Kaldırılması

Hints

1
Lozan'da kurulan Komisyon'un varlığı Türkiye'nin o bölgedeki kendi başına karar vermesini engelliyordu.
2
Bir devletin kendi topraklarında bir uluslararası kurulun denetimine tabi olması, o devletin egemenliği önündeki bir engeldir.
3
Komisyonun kaldırılmasıyla Türkiye, Boğazlar üzerinde 'tek otorite' haline gelmiştir.

Practice More

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin imzalanmasına ortam hazırlayan 'Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikaları' konusuna göz atabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 2Question

1930'lu yıllarda Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikaları karşısında uluslararası güvenliğin sarsılması, Türkiye'nin Boğazlar rejiminin değiştirilmesi için diplomatik girişimlerde bulunmasına zemin hazırlamıştır. 20 Temmuz 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan ve Türkiye'nin egemenlik haklarını kısıtlayan hangi yapısal unsur tamamen ortadan kaldırılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonunun varlığı ve tüm yetkileri

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonunun varlığı ve tüm yetkilerinin sona erdirilmesi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin en önemli sonucu, Lozan döneminden kalan ve Türkiye'nin egemenliğine gölge düşüren Uluslararası Boğazlar Komisyonunun kaldırılmasıdır. Bu sayede Boğazlar yönetimi tamamen Türkiye'ye geçmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan ve Montrö düzenlemeleri arasındaki idari farkı analiz etme
Lozan Antlaşması'na göre Boğazlar, başkanı Türk olan ancak uluslararası nitelikteki bir komisyon tarafından yönetilmekteydi.
Bu durum Türkiye'nin kendi toprakları üzerinde tam otorite kurmasını engelleyen siyasi ve hukuki bir kısıtlamaydı.
2
Montrö Sözleşmesi'nin getirdiği temel değişikliği saptama
Sözleşme ile Boğazlar Komisyonu lağvedilmiş ve komisyonun tüm görev ve yetkileri doğrudan Türk hükûmetine devredilmiştir.
Komisyonun kaldırılması, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini (full sovereignty) tescil eden en önemli adımdır.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Tam Egemenlik

Hints

1
Türkiye'nin Boğazlar üzerinde 'tek yetkili' olmasını engelleyen kurumsal bir yapı vardı.

Practice More

Lozan ve Montrö sözleşmelerini; yönetim, savunma ve gemi geçiş rejimleri açısından karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Estimated Time:50s
Question 3Question

19301930’lu yıllarda İtalya ve Almanya gibi devletlerin revizyonist (yayılmacı) politikalarının yarattığı küresel güvenlik tehdidi üzerine imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sağlanan aşağıdaki hükümlerden hangisi, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını kısıtlayan "idari" engelin tamamen ortadan kaldırıldığını doğrudan kanıtlar?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak yetkilerin Türkiye'ye devredilmesi hükmü, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki idari egemenliğini kısıtlayan en büyük engeli ortadan kaldırmıştır.
Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde Boğazlar'ın yönetimi, başkanlığını bir Türk'ün yaptığı ancak uluslararası bir heyetten oluşan bir komisyona bırakılmıştı. Bu durum Türkiye'nin egemenlik haklarına gölge düşürmekteydi. Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu komisyonun kaldırılması ve yetkilerinin tamamen Türkiye'ye devredilmesi, Boğazlar üzerindeki idari kısıtlamayı sona erdirerek Türkiye'nin tam egemenliğini tescil etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
19301930’lu yılların uluslararası ortamını analiz et.
Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikaları Lozan'daki statükoyu tehdit eder hale gelmiştir.
Türkiye'nin sözleşmeyi revize etme talebinin haklı gerekçesini anlamak için gereklidir.
2
Lozan ve Montrö arasındaki idari farkı saptar.
Lozan'da var olan "Uluslararası Komisyon" yapısının Montrö ile feshedildiği belirlenir.
Egemenlik haklarını kısıtlayan temel idari unsur komisyon yapısıdır.
3
Sonuca ulaş.
Komisyonun kaldırılması Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tek yetkili merci olmasını sağlamıştır.
İdari bağımsızlık doğrudan bu madde ile kanıtlanır.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Tam Egemenlik
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question

19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin 1919. maddesine göre; savaş zamanında Türkiye "savaşan" (muharip) değilse, savaşan herhangi bir devletin savaş gemilerinin Boğazlar'dan geçmesi yasaklanmıştır. Ancak sözleşme, kolektif güvenlik ilkeleri doğrultusunda bu genel yasağa çok özel bir istisna tanımıştır. Buna göre; saldırıya uğramış bir devlete yardım etmek amacıyla yapılacak askeri bir harekatta, savaş gemilerinin Boğazlar'dan geçişine izin verilebilmesi için söz konusu yardımın aşağıdaki hangi mekanizma çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Milletler Cemiyeti Misakı'nın ilgili maddesi (Madde 1616) uyarınca alınan bir karar kapsamında

Answer

Milletler Cemiyeti Misakı'nın ilgili maddesi (Madde 1616) uyarınca alınan bir karar kapsamında gerçekleştirilen yardımlar, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ne göre muharip gemi geçiş yasağının istisnasını oluşturur.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin 1919. maddesi, Türkiye'nin taraf olmadığı bir savaşta muharip gemilerin geçişini yasaklarken; Milletler Cemiyeti Misakı'nın 1616. maddesi uyarınca bir saldırgana karşı yardım kararı alınmışsa veya Türkiye'nin taraf olduğu bir karşılıklı yardım antlaşması varsa bu gemilerin geçişine izin verilebileceğini hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin 1919. maddesindeki savaş durumu kurallarını analiz et.
Türkiye tarafsızsa, savaşan devletlerin gemilerine Boğazlar kapalıdır.
Türkiye'nin savaşın dışında kalmasını ve güvenliğini sağlamak.
2
Sözleşmedeki istisnai durumları (kolektif güvenlik) belirle.
Milletler Cemiyeti (MC) kararları veya Türkiye'nin taraf olduğu karşılıklı yardım antlaşmaları istisnadır.
Dönemin uluslararası örgütü olan MC'nin saldırganı durdurma çabalarına Türkiye'nin katılımını sağlamak.
3
Seçenekler arasından 19361936 yılındaki küresel güvenlik mimarisine uygun olanı seç.
Milletler Cemiyeti Misakı (Madde 1616) en uygun ve hukuki dayanaktır.
Montrö Sözleşmesi metninde doğrudan bu maddeye atıf yapılmıştır.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde Savaş Hukuku ve Kolektif Güvenlik İstisnaları

Hints

1
19301930'lu yıllarda dünya barışını korumakla görevli olan küresel örgütü hatırlayın.
2
Sözleşme imzalandığında Birleşmiş Milletler henüz kurulmamıştı; onun yerine Milletler Cemiyeti bulunuyordu.
3
Montrö'nün 1919. maddesi, kolektif güvenlik ilkelerini korumak için Milletler Cemiyeti Misakı'na doğrudan atıfta bulunur.

Practice More

Türkiye'nin 'yakın savaş tehlikesi' hissettiği durumlarda Boğazlar'ı kapatma yetkisinin Milletler Cemiyeti tarafından denetlenmesini inceleyin.
Estimated Time:2m 0s
Question 5Question

Lozan Boğazlar Sözleşmesi’ne göre Boğazlar; başkanı Türk olan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecek ve her iki yakası askerden arındırılacaktır. 1930’lu yıllarda İtalya ve Almanya’nın saldırgan politikalarıyla bozulan uluslararası barış ortamı üzerine Türkiye, bu hükümlerin değiştirilmesi için diplomatik girişimlerde bulunmuştur.

Bu sürecin sonunda imzalanan 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki "siyasi ve idari egemenlik" kısıtlamalarının tamamen sona erdiğinin en doğrudan göstergesidir?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesi hükmü, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını kısıtlayan idari mekanizmaya son verildiğini gösterir.
Lozan Sözleşmesi'nde Boğazlar bir komisyon tarafından yönetiliyordu, bu da Türkiye'nin kendi egemenlik alanında uluslararası bir denetime tabi olduğunu gösteriyordu. Montrö ile bu komisyonun tüm yetkileriyle beraber kaldırılması, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tek ve tam yetkili güç haline gelmesini sağlayarak siyasi ve idari kısıtlamaları sona erdirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan'daki kısıtlayıcı statüyü belirle
Lozan'da Boğazlar'ın askerden arındırılması askeri, bir komisyon tarafından yönetilmesi ise siyasi/idari bir egemenlik engelidir.
Soru, egemenliği kısıtlayan idari unsurun nasıl ortadan kalktığını sormaktadır.
2
Montrö ile gelen temel değişikliği analiz et
1936'da imzalanan sözleşme ile Boğazlar Komisyonu kaldırılmış ve yetkileri doğrudan Türkiye'ye geçmiştir.
Komisyonun varlığı, Türkiye'nin kendi toprağında tek başına söz sahibi olmasını engelliyordu.
3
Siyasi bağımsızlık ile ilişkilendir
Komisyonun iptali, 'Misak-ı Milli' hedefleri doğrultusunda tam egemenliğin sağlandığı sonucuna ulaştırır.
Uluslararası denetimin kalkması, mutlak otoritenin kurulması anlamına gelir.

Key Concept

Montrö ile Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması ve tam egemenlik süreci

Practice More

Boğazlar rejiminin değişiminde etkili olan 'Revizyonist' ve 'Antirevizyonist' devlet politikalarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Egemenlik kastedildiğinde 'karar verici otorite kim?' sorusunu sorarak; Lozan'da komisyonun, Montrö'de ise Türkiye'nin karar verici olduğunu fark edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

1923 tarihli Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar'ın her iki yakasında askersiz bölgeler oluşturulmuş ve geçişleri düzenlemek için uluslararası bir komisyon kurulmuştu. Ancak 1930'lu yıllarda Avrupa'daki silahlanma yarışı ve İtalya'nın Doğu Akdeniz'deki yayılmacı politikaları sonucu ortaya çıkan güvenlik endişeleri, Türkiye'yi Boğazlar rejiminin değiştirilmesi konusunda harekete geçirmiştir. Bu doğrultuda imzalanan 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sözleşme ile getirilen düzenlemelerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Boğazlar Komisyonu'nun yetkilerinin Milletler Cemiyeti denetimine bırakılarak varlığının korunması

Answer

Boğazlar Komisyonu'nun yetkilerinin Milletler Cemiyeti denetimine bırakılarak varlığının korunması
Doğru yanıt olan 'Boğazlar Komisyonu'nun yetkilerinin Milletler Cemiyeti denetimine bırakılarak varlığının korunması' ifadesi yanlıştır. Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Uluslararası Boğazlar Komisyonu tamamen feshedilmiş ve bu komisyonun tüm yetki ve görevleri doğrudan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne devredilmiştir. Bu durum Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini perçinlemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan ve Montrö rejimleri arasındaki farkları analiz et.
Lozan'da Boğazlar Komisyonu varken, Montrö'de bu komisyon kaldırılmıştır.
Sözleşmenin temel amacı Türkiye'nin tam egemenliğini sağlamaktır.
2
Boğazlar Komisyonu'nun akıbetini incele.
Komisyonun yetkileri başka bir uluslararası kuruma devredilmemiş, doğrudan Türk hükümetine geçmiştir.
Milletler Cemiyeti denetimi gibi bir durum söz konusu değildir.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının tam olarak kazanılması.

Hints

1
Lozan ve Montrö arasındaki temel fark 'egemenlik' kısıtlamalarıdır.
2
Boğazlar Komisyonu'nun varlığı Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki karar alma yetkisini kısıtlıyordu.
3
Montrö ile komisyon tamamen tarihe karışmıştır; herhangi bir kuruma devredilmemiştir.

Practice More

Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılmasının 'Misak-ı Milli' hedefleriyle ilişkisini değerlendiriniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 7Question

1923 yılında imzalanan Lozan Boğazlar Sözleşmesi’ne göre Boğazlar’ın yönetimi; başkanlığını Türk delegenin yapacağı uluslararası bir komisyona bırakılmış ve Boğazlar’ın her iki yakası askerden arındırılmıştır. 1930’lu yıllarda Avrupa’daki silahlanma yarışı ve yayılmacı politikaların yarattığı güvenlik tehditleri üzerine Türkiye’nin diplomatik girişimleriyle imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu statüde köklü değişiklikler yapılmıştır.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını kısıtlayan “kurumsal” engelin doğrudan ortadan kaldırılmasını sağlamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk devletine devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk devletine devredilmesi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan’da kurulan ve Türkiye’nin egemenlik haklarını kısıtlayan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu' kaldırılmıştır. Bu komisyonun görev ve yetkilerinin tamamen Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne geçmesi, Boğazlar üzerindeki kısıtlamaların kurumsal olarak sona erdiğini ve Türkiye'nin tam egemenlik sağladığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Antlaşması'ndaki kısıtlamayı belirle
Lozan'da Boğazlar'ın yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmıştı ve askerden arındırılmıştı.
Bu durum Türkiye'nin toprak bütünlüğüne ve egemenlik haklarına aykırı bir 'kurumsal' engel teşkil ediyordu.
2
Montrö Sözleşmesi'nin temel kazanımını analiz et
1936 Montrö Sözleşmesi ile komisyonun yetkileri tamamen Türkiye'ye devredildi.
Komisyonun kaldırılması, egemenliği kısıtlayan kurumsal yapının sona erdiğini kanıtlar.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Tam Egemenlik
Estimated Time:1m 15s
Question 8Question

1930’lu yıllarda İtalya’nın Doğu Akdeniz’deki yayılmacı politikaları, Almanya’nın hızla silahlanması ve Japonya’nın Milletler Cemiyeti’nden çekilmesi gibi gelişmeler, dünya barışını ve Türkiye’nin güvenliğini doğrudan tehdit etmeye başlamıştır. Bu gelişmeler üzerine Türkiye, Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nin değişen uluslararası şartlara uyum sağlamadığını belirterek ilgili devletlere bir nota göndermiştir.

1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğini tam olarak sağlayan ve Lozan’dan kalan kısıtlamayı kaldıran temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk makamlarına devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk makamlarına devredilmesi, Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğini tam olarak tesis etmiştir.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin en önemli sonucu, Lozan Barış Antlaşması ile kurulan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılmasıdır. Bu komisyonun yetkilerinin tamamen Türkiye'ye devredilmesi, Boğazlar üzerinde hiçbir yabancı denetimi kalmamasını ve Türkiye'nin tam egemenliğini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
1930'lu yılların küresel siyasi konjonktürünü analiz etmek.
İtalya ve Almanya gibi devletlerin yayılmacı politikalarının Lozan’daki 'silahsızlandırılmış Boğazlar' statüsünü Türkiye için bir güvenlik açığı haline getirdiği saptandı.
Uluslararası dengelerin değişmesi, Türkiye'nin savunma ihtiyacını hukuki zemine taşımasını sağlamıştır.
2
Lozan ve Montrö hükümleri arasındaki egemenlik farkını belirlemek.
Lozan'da Boğazlar'ın 'başkanı Türk olan uluslararası bir komisyon' tarafından yönetilmesi egemenliği kısıtlayan en büyük engeldi.
Bir devletin kendi toprakları üzerindeki su yollarında başka bir kurulun söz sahibi olması tam bağımsızlık ilkesiyle çelişir.
3
Montrö'nün temel sonucunu seçmek.
Komisyonun kaldırılması ve yetkilerin Türkiye'ye geçmesi, Boğazlar rejimini Türkiye lehine tam egemenlik aşamasına taşımıştır.
Komisyonun feshedilmesi, dış müdahaleyi sonlandırarak Türkiye'nin tek yetkili merci olmasını sağlamıştır.

Key Concept

Tam Egemenlik ve Misak-ı Milli

Alternative Method

Soruyu çözerken Lozan Antlaşması'ndaki 'bağımsızlığa aykırı' maddeleri (komisyon ve askersiz bölge) hatırlayıp Montrö'nün bu maddeleri 'lehe' nasıl değiştirdiğine odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 9Question

İkinci Dünya Savaşı öncesinde Avrupa'da revizyonist politikaların güç kazanması ve uluslararası güvenlik sisteminin zayıflaması üzerine Türkiye, Lozan Antlaşması'ndaki Boğazlar rejiminin değiştirilmesi için diplomatik girişimlerde bulunmuştur. 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye, bölgede tam egemenlik haklarını elde etmiştir.

Bu sözleşmenin aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Boğazlar rejiminde var olan uluslararası denetim yapısının sona erdiğinin ve idari kontrolün tamamen Türkiye’ye geçtiğinin en açık göstergesidir?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası nitelikteki Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tüm yetki ve görevlerinin Türk makamlarına devredilmesi

Answer

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak yetkilerinin Türk makamlarına devredilmesi, Boğazlar üzerindeki uluslararası denetimin sona erdiğini kanıtlar.
Doğru seçenek, Lozan'da kurulan ve Boğazlar üzerindeki Türk otoritesine engel olan Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun lağvedilmesini ifade eder. Bu gelişme, Boğazlar rejimindeki uluslararası yönetim ve denetim yapısının yerini tamamen Türk ulusal yönetimine bıraktığını gösteren temel hukuki kanıttır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan ve Montrö sözleşmelerindeki 'yönetim ve denetim' maddelerini karşılaştır.
Lozan'da yönetim 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu'ndayken, Montrö'de bu komisyonun görevlerine son verildiği görülür.
Egemenliği kısıtlayan temel idari mekanizmanın hangisi olduğunu tespit etmek amacıyla.
2
'Uluslararası denetim mekanizması' kavramının idari karşılığını analiz et.
Bu kavram, kararları Türkiye'den bağımsız bir heyetin vermesini ifade eder; heyetin (komisyonun) kaldırılması bu mekanizmanın sona erdiğini gösterir.
Soruda istenen 'en açık göstergeyi' askeri veya stratejik kazanımlardan (asker bulundurma, kapatma yetkisi vb.) ayırmak için.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile tam egemenliğin tesisi
Estimated Time:1m 30s
Question 10Question

Türkiye Cumhuriyeti, 19301930’lu yıllarda Avrupa’da değişen güç dengelerini ve silahlanma yarışını gerekçe göstererek Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nin hükümlerinin değiştirilmesi talebiyle ilgili devletlere birer nota göndermiştir. 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sağlanan aşağıdaki kazanımlardan hangisi, Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki "tam egemenlik" hakkını kısıtlayan en önemli engelin ortadan kaldırıldığının doğrudan bir kanıtıdır?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun tüm yetki ve görevlerinin Türkiye Cumhuriyeti'ne devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun tüm yetki ve görevlerinin Türkiye Cumhuriyeti'ne devredilmesi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin en kritik maddesi, Lozan'da kurulan ve Boğazlar'ın yönetiminden sorumlu olan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılmasıdır. Bu komisyonun yetkilerinin doğrudan Türkiye Cumhuriyeti'ne devredilmesi, Boğazlar üzerinde başka bir gücün söz sahibi olamayacağı anlamına gelir ve bu durum tam egemenliğin doğrudan kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan ve Montrö sözleşmeleri arasındaki kurumsal farkı belirlemek.
Lozan'da yönetim 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu'na bırakılmışken, Montrö ile bu kurum kaldırılmıştır.
Egemenlik haklarını kısıtlayan en temel unsur, toprakların yönetiminde başka bir uluslararası mekanizmanın bulunmasıdır.
2
Kazanımların 'tam egemenlik' kavramı ile ilişkisini kurmak.
Komisyonun kaldırılması, Boğazlar üzerindeki Türk hakimiyetinin önündeki siyasi ve hukuki engeli kaldırmıştır.
Bir devletin kendi toprakları üzerinde başka bir otorite kabul etmemesi tam egemenliğin esasıdır.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Tam Egemenlik
Question 11Question

Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nde yer alan "Boğazların her iki yakasının askerden arındırılması" ve "uluslararası bir komisyonun kurulması" hükümleri, Türkiye'nin ulusal güvenliğini ve egemenliğini kısıtlayan en önemli unsurlar olarak görülmekteydi. 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi, bu savunma zaafiyetini doğrudan ortadan kaldırarak Türkiye'nin bölgedeki askeri kontrolünü tam hale getirmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye'nin Boğazlar'ın her iki yakasında asker bulundurma ve tahkimat yapma hakkını elde etmesi

Answer

Türkiye'nin Boğazlar'ın her iki yakasında asker bulundurma ve tahkimat yapma hakkını elde etmesi, bölgedeki savunma zaafiyetini bitirmiştir.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin en kritik askeri başarısı, Lozan'da getirilen askersizleştirme hükmünün kaldırılmasıdır. Bu sayede Türkiye, İstanbul ve Çanakkale Boğazları ile çevre kıyı şeridini silahlandırma, buralarda ordu bulundurma ve kale/tahkimat kurma hakkını elde ederek bölge savunmasını kendi üzerine almıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan'daki kısıtlamayı belirle.
Lozan'da Boğazlar'ın her iki yakası 152015-20 km derinliğinde askersiz bölge olarak bırakılmıştı.
Türkiye'nin kendi toprakları üzerinde askeri kontrol kurmasını engelliyordu.
2
Montrö'nün getirdiği değişimi analiz et.
Montrö ile Lozan'daki bu askersiz statü kaldırılmış ve Türkiye'ye tahkimat yapma izni verilmiştir.
Türkiye'nin ulusal güvenliğini kendi ordusuyla sağlaması amaçlanmıştır.
3
Sonucu değerlendir.
Boğazlar üzerinde askeri ve idari (komisyonun kaldırılmasıyla) tam egemenlik kurulmuştur.
Lozan'dan kalan son egemenlik kısıtlaması ortadan kalkmıştır.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile kazanılan tam askeri ve siyasi egemenlik.

Practice More

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Karadeniz'e kıyısı olan ve olmayan devletler için getirdiği savaş gemisi tonaj ve süre sınırlamalarını inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 12Question

1930'lu yıllarda İtalya ve Almanya gibi devletlerin yayılmacı politikaları karşısında Türkiye, Boğazlar rejiminin değiştirilmesini talep etmiştir. 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan Antlaşması'nda yer alan ve Türkiye'nin egemenliğini kısıtlayan aşağıdaki uygulamalardan hangisine son verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak yetkilerinin Türk Devleti'ne devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak yetkilerinin Türk Devleti'ne devredilmesi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin en önemli sonucu, Lozan'da kurulan ve Türkiye'nin hükümranlık haklarını zedeleyen Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılmasıdır. Bu sayede Boğazlar'ın tek hâkimi Türk Devleti olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel süreci analiz etme
1923 Lozan Antlaşması'nda Boğazlar'ın yönetimi başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılmıştı.
Lozan'daki bu hüküm Türkiye'nin tam egemenliğini kısıtlayan bir unsurdur.
2
Değişen dünya şartlarını değerlendirme
1930'larda Almanya ve İtalya'nın saldırgan politikaları Boğazlar'ın güvenliğini tehdit etmeye başlamıştır.
Türkiye'nin sözleşmeyi revize etme talebinin temel gerekçesi güvenlik kaygılarıdır.
3
Sözleşme sonucunu belirleme
1936 Montrö Sözleşmesi ile Boğazlar Komisyonu kaldırılmış ve Boğazlar'da Türk askeri konuşlandırılmasına izin verilmiştir.
Bu durum Boğazlar üzerindeki egemenliğin kayıtsız şartsız Türkiye'ye geçmesini sağlamıştır.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar üzerindeki tam egemenliğin sağlanması.
Estimated Time:45s
Question 13Question

Türkiye, 19301930’lu yıllarda revizyonist devletlerin yayılmacı politikaları sonucu bozulan uluslararası güvenlik ortamını gerekçe göstererek Boğazlar rejiminin değiştirilmesi talebinde bulunmuştur. Bu süreç sonunda imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye, Lozan döneminden kalan kısıtlamalardan kurtulmuş ve Boğazlar üzerinde tam egemenlik sağlamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki siyasi ve yönetimsel (idari) denetimini kesin olarak sağlayan temel maddedir?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm görev ve yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm görev ve yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan’dan kalan en büyük engel olan Uluslararası Boğazlar Komisyonu kaldırılmıştır. Bu durum, Türkiye'nin kendi toprak parçası olan Boğazlar üzerinde tek yetkili idari ve siyasi otorite haline gelmesini sağlayarak bağımsız devlet anlayışını ve tam egemenliği pekiştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Boğazlar Sözleşmesi'ndeki kısıtlayıcı unsurları belirle.
Lozan'a göre Boğazlar'ın yönetimi, başkanlığını bir Türk'ün yaptığı uluslararası bir komisyona bırakılmış ve Boğazlar çevresi askerden arındırılmıştı.
Bu maddeler Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki siyasi ve askerî denetimini kısıtlıyordu.
2
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile gelen köklü değişikliği analiz et.
19361936 Montrö Sözleşmesi ile 'Boğazlar Komisyonu' tamamen kaldırılmış ve tüm yetkileri Türkiye Cumhuriyeti'ne devredilmiştir.
Komisyonun kaldırılması, Boğazlar üzerindeki yönetimsel engelleri ortadan kaldırarak tam siyasi egemenliği tesis etmiştir.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Tam Egemenliğin Sağlanması
Estimated Time:1m 15s
Question 14Question

19231923 tarihli Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan "Boğazlar'ın yönetimi, başkanlığını Türk üyenin yapacağı uluslararası bir komisyona bırakılacaktır." maddesi, Türkiye'nin egemenlik haklarını kısıtlayan en önemli unsurlardan biri olarak görülmüştür. 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu durum Türkiye lehine köklü bir değişikliğe uğramıştır.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki siyasi otoritesini engelleyen uluslararası denetim mekanizmasının tamamen sona erdiğini kanıtlamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türkiye'ye devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türkiye'ye devredilmesi ifadesi doğru cevaptır.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan'da kurulan Uluslararası Boğazlar Komisyonu lağvedilmiştir. Bu durum, Türkiye'nin Boğazlar üzerinde siyasi ve askeri olarak tek karar verici otorite haline gelmesini sağlayarak egemenlik hakları önündeki en büyük engeli kaldırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Boğazlar Sözleşmesi'ndeki egemenlik kısıtlamasını analiz etmek.
Lozan'da Boğazlar'ın yönetiminin "Uluslararası Boğazlar Komisyonu" adı verilen çok uluslu bir heyete bırakıldığı saptanır.
Bu komisyonun varlığı, Türkiye'nin kendi kara sularında tek başına karar verme yetkisini engelleyen bir durumdur.
2
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin bu kısıtlamaya getirdiği çözümü belirlemek.
Montrö ile bu komisyonun feshedildiği ve tüm yetkilerinin doğrudan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne geçtiği görülür.
Bir devletin toprakları üzerinde uluslararası bir kurulun yönetim yetkisine son verilmesi, tam egemenlik (tam bağımsızlık) ilkesinin bir gereğidir.

Key Concept

Tam Egemenlik ve Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun Kaldırılması

Practice More

Lozan ve Montrö sözleşmelerini 'Boğazlar Komisyonu', 'Askeri durum' ve 'Geçiş rejimi' başlıkları altında karşılaştıran bir tablo hazırlamanız konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:50s
Question 15Question

İkinci Dünya Savaşı öncesinde İtalya ve Almanya gibi devletlerin yayılmacı ve revizyonist politikaları, Türkiye'yi Boğazlar üzerindeki kısıtlamaları kaldırmak için harekete geçirmiştir. Bu diplomatik girişimler sonucunda imzalanan 19361936 tarihli Montrö Boğazlar Sözleşmesi'yle Lozan Antlaşması'ndaki hangi uygulamanın kaldırılması, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki yönetimsel kısıtlamalarını sona erdirerek tam egemenliğini sağlamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm görev ve yetkilerinin Türkiye’ye devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm görev ve yetkilerinin Türkiye’ye devredilmesi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin en kritik maddesi, Lozan Antlaşması ile kurulan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun görevine son vermesidir. Bu kurumun tüm yetkilerinin Türkiye Cumhuriyeti'ne devredilmesi, Boğazlar üzerindeki çok başlılığı bitirmiş ve Türkiye'nin bu stratejik bölgedeki yönetimsel egemenliğini tam anlamıyla sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan ve Montrö rejimleri arasındaki farkları analiz et.
Lozan'da Boğazlar'ın yönetimi uluslararası bir komisyondayken, Montrö'de bu komisyon kaldırılmıştır.
Egemenlik haklarını kısıtlayan kurumun hangisi olduğunu belirlemek gerekir.
2
Tam egemenliği sağlayan temel değişikliği belirle.
Komisyonun kaldırılması ve yetkilerin Türkiye'ye geçmesi tam bağımsızlığı sağlar.
Bir devletin kendi topraklarındaki bir bölgeyi uluslararası bir heyetle yönetmesi egemenlik haklarına aykırıdır.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Tam Egemenlik

Hints

1
Lozan'da Boğazlar'ın yönetimini yürüten ve Türkiye'nin egemenliğini kısıtlayan uluslararası yapıyı hatırlayın.
2
Bir devletin kendi toprağında başka devletlerle ortak yönetim kurması egemenliğe aykırıdır. Bu ortak yönetimin adı nedir?

Practice More

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin savaş gemileri ve ticaret gemileri için getirdiği geçiş rejimlerini ayrı ayrı incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:50s
Question 16Question

1930'lu yıllarda gelişen revizyonist politikaların yarattığı küresel güvenlik kaygıları üzerine imzalanan 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Lozan Antlaşması'ndaki Boğazlar rejimini köklü bir değişikliğe uğratmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin, Lozan Antlaşması'ndaki "egemenlik kısıtlamalarını" sona erdirdiğinin en güçlü kanıtıdır?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tüm yetkilerin Türkiye'ye devredilmesi ve kıyı şeridinin silahlandırılmasına olanak tanınması

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tüm yetkilerin Türkiye'ye devredilmesi ve kıyı şeridinin silahlandırılmasına olanak tanınması, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının Lozan'daki kısıtlamalardan kurtulup tam hale geldiğini kanıtlar.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan'da kurulan ve Türkiye'nin egemenliğini kısıtlayan Uluslararası Boğazlar Komisyonu lağvedilerek tüm idari yetkiler Türk makamlarına devredilmiştir. Aynı zamanda Boğazlar'ın her iki yakasındaki askersiz kuşaklar kaldırılarak Türkiye'ye buralarda tahkimat yapma ve asker bulundurma hakkı verilmiştir. Bu iki gelişme, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki mutlak ve tam egemenliğinin tescilidir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Antlaşması'ndaki Boğazlar rejiminin kısıtlamalarını analiz et
Lozan'da Boğazlar; başkanı Türk olan uluslararası bir komisyon tarafından yönetiliyor ve her iki yakada 15-20 km'lik alan askerden arındırılmış durumdaydı.
Tam egemenliğin önündeki en büyük engel, topraklarında yabancı denetimi (komisyon) ve askeri kısıtlama (askersiz bölge) olmasıdır.
2
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile gelen temel değişiklikleri incele
Komisyon kaldırılmış, yetkiler Türkiye'ye geçmiş ve Türkiye'nin Boğazlar'da asker bulundurma hakkı tanınmıştır.
1930'lu yıllardaki İtalya ve Almanya tehdidi, Türkiye'nin kendi güvenliğini sağlama talebinin kabul görmesini sağlamıştır.
3
Egemenlik kavramı ile seçenekleri karşılaştır
Uluslararası komisyonun kaldırılması 'idari tam egemenlik', kıyıların silahlandırılması ise 'askeri tam egemenlik' anlamına gelir.
Bu iki unsur Misak-ı Milli hedeflerine tam uyumun kanıtıdır.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Tam Egemenlik
Estimated Time:2m 0s
Question 17Question

1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nde, Karadeniz’e kıyıdaş (kıyısı olan) olmayan devletlerin savaş gemilerinin Boğazlardan geçişine ve Karadeniz’de kalış sürelerine (tonaj ve 2121 gün sınırı gibi) belirli kısıtlamalar getirilmiştir.

Türkiye’nin talebi doğrultusunda sözleşmeye eklenen bu hükümlerin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Karadeniz’in güvenliğini korumak ve bölgeyi büyük güçlerin askeri rekabet alanından uzak tutmak

Answer

Karadeniz'in güvenliğini korumak ve bölgeyi büyük güçlerin askeri rekabet alanından uzak tutmak
Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türkiye'ye Boğazlar üzerinde tam egemenlik verirken aynı zamanda Karadeniz'in güvenliğini de düzenlemiştir. Kıyıdaş olmayan devletlerin savaş gemilerine getirilen tonaj ve süre kısıtlamaları, bölge dışı büyük güçlerin Karadeniz'de kalıcı bir donanma bulundurmasını ve burayı bir çatışma alanına çevirmesini engellemeyi amaçlar. Bu durum Türkiye'nin 'Yurtta Sulh, Cihanda Sulh' ilkesiyle ve kuzey sınırlarının güvenliğini sağlama politikasıyla doğrudan örtüşür.

Step-by-Step Solution

1
Sözleşme maddesini analiz etme
Karadeniz'e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine tonaj (30.00030.000 - 45.00045.000 ton) ve süre (2121 gün) sınırı getirildiği görülür.
Bu sınırlama, Karadeniz'e yabancı bir donanmanın yığılmasını teknik olarak engeller.
2
Türkiye'nin jeopolitik hedefini belirleme
Türkiye, Boğazlar üzerindeki kontrolü sayesinde Karadeniz'i bir 'barış denizi' olarak tutmayı amaçlamıştır.
Bölge dışı güçlerin (İngiltere, ABD vb.) donanmalarının Karadeniz'e serbestçe girmesi, bölge dengelerini bozar ve savaşı Türkiye'nin kapısına getirebilir.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Egemenlik haklarının pekiştirilmesi ve bölgesel güvenlik odaklı olan seçeneğe ulaşılır.
Montrö, sadece Türkiye'nin egemenliğini değil, Karadeniz'in istikrarını da garanti altına alan diplomatik bir başarıdır.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Güvenlik Rejimi

Hints

1
Montrö'de kısıtlamalar tüm devletler için aynı değildir; 'kıyıdaş olan' ve 'olmayan' ayrımı vardır.
2
Karadeniz'e yabancı bir donanmanın yerleşmesi Türkiye'nin kuzey sınırları için ne anlam ifade eder?
3
Savaş gemilerinin tonajına sınır getirmek, bölgeyi büyük devletlerin güç gösterisi alanı olmaktan çıkarmayı sağlar.

Practice More

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan Boğazlar Sözleşmesi'ni 'egemenlik' ve 'güvenlik' kriterleri üzerinden karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Estimated Time:1m 15s
Question 18Question

1930'lu yıllarda İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Almanya'nın Ren bölgesine asker çıkarması gibi revizyonist hareketler, Türkiye'nin Boğazlar Rejimi'ni yeniden gündeme getirmesine neden olmuştur. 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile elde edilen aşağıdaki kazanımlardan hangisi, Lozan Antlaşması'nda yer alan ve Türkiye'nin iç işlerine müdahale niteliği taşıyan "uluslararası denetim" mekanizmasına son verildiğinin doğrudan göstergesidir?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun tüm görev ve yetkilerinin Türk devletine devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması ve yetkilerinin Türk devletine devredilmesi Türkiye'nin tam egemenliğini sağlamıştır.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan Antlaşması'ndaki en büyük kısıtlama olan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu' kaldırılmıştır. Bu komisyonun kaldırılması ve yetkilerinin doğrudan Türkiye Cumhuriyeti'ne geçmesi, Boğazlar üzerinde başka hiçbir devletin veya uluslararası kurulun söz hakkı kalmadığını, yani tam egemenliğin sağlandığını kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Lozan'daki kısıtlamaları belirle
Lozan'da Boğazlar; başkanı Türk olan ancak uluslararası bir komisyon tarafından yönetiliyor ve askerden arındırılmış durumdaydı.
Kazanımların değerini anlamak için önceki statünün bilinmesi gerekir.
2
1930'lardaki gelişmeleri analiz et
İtalya ve Almanya'nın saldırgan politikaları (Revizyonizm) dünya barışını tehdit etmiştir.
Türkiye'nin sözleşmeyi değiştirmek için sunduğu haklı gerekçeyi oluşturur.
3
Montrö'nün temel kazanımını seç
Montrö ile Komisyon kaldırılmış ve Boğazlar'ın yönetimi kayıtsız şartsız Türkiye'ye geçmiştir.
Siyasi egemenliği kısıtlayan en temel engel bu uluslararası denetim kuruluydu.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Tam Egemenlik

Practice More

Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılmasının Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Karadeniz'deki stratejik önemini nasıl artırdığını araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 19Question

1930’lu yıllarda Almanya’nın Ren bölgesini silahlandırması ve İtalya’nın Habeşistan’a saldırması gibi uluslararası güvenliği tehdit eden gelişmeler üzerine Türkiye; Lozan’da belirlenen Boğazlar rejiminin değiştirilmesi için ilgili devletlere bir nota göndermiştir. Bu girişimler sonucunda imzalanan 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar’ın statüsü Türkiye lehine yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nde yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini engelleyen uluslararası bir sınırlamanın kesin olarak sona erdiğini göstermektedir?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak görev ve yetkilerinin Türk devletine devredilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak yetkilerin Türkiye’ye devredilmesi maddesi, bağımsızlığı kısıtlayan unsuru ortadan kaldırmıştır.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan Antlaşması'nda Türkiye'nin egemenlik haklarını kısıtlayan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu' tamamen kaldırılmıştır. Bu durum, Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki yönetim hakkını mutlak hale getirmiş ve 'Misak-ı Milli' hedefleri doğrultusunda tam bağımsızlığı tescillemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan'daki kısıtlayıcı unsurları belirle
Lozan'da Boğazlar'ın her iki yakası askerden arındırılmış ve yönetim başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılmıştı.
Türkiye'nin tam egemenliğini engelleyen temel 'yasal' ve 'askeri' engelleri anlamak için gereklidir.
2
Montrö ile gelen değişikliği analiz et
Montrö ile komisyon kaldırılmış ve Boğazlar'ın savunması tamamen Türkiye'ye bırakılmıştır.
Egemenlik haklarının iadesini sağlayan temel hukuki değişikliği tespit etmek gerekir.

Key Concept

Tam Egemenlik ve Komisyonun Kaldırılması
Question 20Question

19301930'lu yıllarda İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikaları sonucu bozulan dünya barışı, Türkiye'yi Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını tam olarak kullanmak için harekete geçirmiştir. Bu sürecin sonunda imzalanan 19361936 tarihli Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sağlanan temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tüm yetkilerin Türkiye'ye devredilmesi ve bölgenin silahlandırılabilmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tüm yetkilerin Türkiye'ye devredilmesi ve bölgenin silahlandırılabilmesi seçeneği doğru cevaptır.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Lozan Antlaşması ile kurulan Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nu kaldırarak tüm yetkileri Türkiye'ye devretmiştir. Ayrıca Boğazlar'ın her iki yakasındaki askerden arındırılmış bölgelerin silahlandırılması hakkını Türkiye'ye vererek bölgedeki askeri kısıtlamalara son vermiştir. Bu durum, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki hükümranlık haklarını tam ve eksiksiz hale getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Uluslararası gelişmeleri analiz et
19301930'lu yıllardaki güvenlik tehditleri Türkiye'nin Boğazlar rejimini değiştirmek için meşru bir zemin bulmasını sağlamıştır.
Sözleşmenin imzalanma gerekçesini anlamak için dış siyasi atmosferi bilmek gerekir.
2
Lozan ve Montrö hükümlerini karşılaştır
Lozan'daki 'komisyon' ve 'askersiz bölge' kısıtlamalarının Montrö ile kaldırıldığı görülür.
Türkiye'nin egemenlik haklarının nasıl genişlediğini tespit etmek için iki antlaşma arasındaki temel farklar bilinmelidir.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin tam olarak sağlanması.
Estimated Time:45s
Page 1 / 4Next
Montrö Boğazlar Sözleşmesi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin