Question

Difficulty: HardYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası’nın “Yargı” bölümünde yer alan mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ilkeleri dikkate alındığında; hâkim ve savcıların mesleki statüsü ve anayasal güvenceleri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hâkimler ve savcılar, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar.
  2. B
    Görülmekte olan bir dava hakkında yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
  3. Hâkim ve savcıların nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri ile disiplin işlemleri; yürütme organının düzenleme yetkisi kapsamında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenir.Answer
  4. D
    Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.
  5. E
    Hâkimler ve savcılar, kanunda belirtilen yaş sınırından önce kendileri istemedikçe emekliye ayrılamazlar; ancak meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyilmesi bu kuralın istisnasıdır.

Answer

Hâkim ve savcıların özlük haklarının ve disiplin işlemlerinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenebileceği bilgisi hatalıdır; bu işlemler münhasıran kanunla düzenlenmelidir.
Doğru cevap, hâkim ve savcıların statüsünün Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenebileceğini öne süren seçenektir. 1982 Anayasası’nın 140. maddesi uyarınca; hâkim ve savcıların nitelikleri, atanmaları, hakları, ödevleri, aylık ve ödenekleri ile disiplin işlemleri münhasıran kanunla düzenlenir. Anayasa'nın 104. maddesi gereği, Anayasa'da açıkça kanunla düzenlenmesi öngörülen bir konuda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarılması mümkün değildir. Bu nedenle, yargı mensuplarının özlük hakları yürütmenin düzenleyici işlemi olan CBK ile belirlenemez.

Step-by-Step Solution

1
Yargı bağımsızlığının ve hâkimlik teminatının anayasal dayanaklarını hatırla.
1982 Anayasası Madde 138, 139 ve 140'ın yargı mensuplarını yürütme ve yasama müdahalelerine karşı koruduğu tespit edildi.
Yargı organının özerkliğini koruyan anayasal hükümleri belirlemek için.
2
Hâkim ve savcıların özlük haklarının hangi hukuki metinle düzenlenmesi gerektiğini analiz et.
Anayasa Madde 140'ın bu hakların 'kanunla' düzenleneceğini emrettiği görüldü.
Normlar hiyerarşisi ve düzenleme yetkisi arasındaki farkı ayırt etmek için.
3
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) çıkarma yetkisinin sınırlarını değerlendir.
Anayasa Madde 104 uyarınca, Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda CBK çıkarılamayacağı doğrulandı.
Yürütme organının yargı alanındaki düzenleme yetkisinin sınırlarını belirlemek için.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatının Kanunla Düzenlenme Şartı

Alternative Method

Yargı alanının 'yasama dokunulmazlığı' gibi 'yürütme dokunulmazlığına' da sahip olduğunu düşünerek, yürütmenin (CBK) bu alana giremeyeceği mantığıyla seçenekler elenebilir.
Estimated Time:1m 45s
Rate this question