Examkin

Question

Difficulty: Very hardKısaltmaların Yazımı

Türkçede kısaltmaların yazımı; kısaltmanın büyük veya küçük harflerle yapılmasına, sonunda nokta bulunup bulunmamasına veya üst işareti içerip içermemesine göre farklı kurallara tabidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

  1. A
    Yurt dışından gelen heyet, T.C. Dışişleri Bakanlığını ziyaret ettikten sonra saat 14.30'da THY'nın tarifeli uçağıyla İstanbul'a hareket etti.
  2. B
    Arkeolojik kazılarda bulunan M.Ö. 4. yüzyıla ait sikkeler, Prof. Dr. Ahmet Bey'in gözetiminde Ankara Arkeoloji Müzesi'ne teslim edildi.
  3. TÜBİTAK'ın öncülüğünde yürütülen çalışmalarda, nanoteknoloji laboratuvarından alınan 50 cm350\text{ }cm^3 lük numunelerin analiz süreçleri başarıyla tamamlandı.Answer
  4. D
    Şirketin son teknik raporunda, bölgedeki toprak kirliliğinin mm2mm^2'lik bir alanda yoğunlaştığı ve TDK'nın son verilerine göre riskli olduğu belirtildi.

Answer

TÜBİTAK'ın ve 50 cm350\text{ }cm^3 lük ifadelerinin yer aldığı cümle, tüm yazım kurallarına uygundur.
Doğru seçenekte kullanılan 'TÜBİTAK'ın' ifadesi, kelime gibi okunan kısaltmaların kuralına (ek okunuşa göre gelir ve sert ünsüz yumuşamaz) uygundur. 'cm3cm^3 lük' ifadesi ise üst işaretli kısaltmalarda kesme işareti kullanılmayacağı ve ekin üssün okunuşuna göre geleceği kuralına tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfli ve kelime gibi okunan kısaltmaları incele
TÜBİTAK bir kelime gibi okunur. Ek, bu okunuşa göre getirilir (TÜBİTAK'ın). Kural gereği sonundaki 'k' harfi 'ğ'ye dönüşmez.
Kelime gibi okunan kısaltmalarda ek, kelimenin okunuşuna göre belirlenir.
2
Üst işaretli (üssü olan) kısaltmaları incele
cm3cm^3 lük ifadesinde kesme işareti kullanılmamıştır ve ek üs işaretinin okunuşuna (küp-lük) göre gelmiştir.
Üst işaretli kısaltmalarda kesme işareti kullanımı hatalıdır; ek doğrudan üssün okunuşuna göre eklenir.
3
Büyük harfli diğer kısaltmaları ve noktalamaları kontrol et
THY'nın (hatalı, THY'nin olmalı), M.Ö. (hatalı, MÖ olmalı), TDK'nın (hatalı, TDK'ye olmalı).
Harf okunuşuna göre ek getirme ve büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanmama kurallarına uyulmalıdır.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirilmesi Kuralları

Hints

1
Büyük harfli kısaltmalarda ek getirirken kısaltmanın açılımını (örneğin Türk Dil Kurumu'na) değil, harflerin okunuşunu (TDK'ye) esas almalısın.
2
Üst işaretli ölçü birimlerinde (metrekare, santimetreküp gibi) kesme işareti kullanılıp kullanılmadığını hatırlamaya çalış.
3
TÜBİTAK gibi bir kelime gibi okunan kısaltmalarda son harf (k) yazı dilinde yumuşayarak 'ğ' olur mu? TDK'nın bu konudaki özel uyarısını hatırla.

Practice More

Nokta ile biten kısaltmalara (vb., Alm., Prof.) ek getirirken kesme işareti kullanılıp kullanılmadığını pekiştirmek için benzer örnekler çözebilirsin.

Alternative Method

Kısaltmalara ek getirirken şu tabloyu zihninde canlandırabilirsin: Eğer kısaltma büyük harfse ve kelime gibi okunuyorsa (BOTAŞ, NATO), o kelimeymiş gibi ek getir. Eğer harf harf okunuyorsa (TRT, THY), son harfe göre ek getir. Küçük harfse (kg, mm) kelimenin tam halini oku.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Kısaltmaların Yazımı

More questions from this topic