Examkin

Question

Difficulty: Very hard1876 Kanun-i Esasi

18761876 tarihli Kanun-i Esasi'nin **19091909 yılındaki köklü değişikliklerden önceki ilk (orijinal) metni** uyarınca; meclis üyelerinin yasama sürecindeki inisiyatif yetkileri ve kanunların kesinleşmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Meclis-i Mebusan üyeleri, kendi uzmanlık alanlarına giren teknik konularda Padişah'tan izin almaksızın doğrudan kanun teklifi sunma yetkisine sahiptir.
  2. B
    Kanun teklif etme yetkisi münhasıran hükümete (Heyet-i Vükela) ait olup; meclis üyeleri sadece mevcut kanunlar üzerinde değişiklik önergesi verebilirler.
  3. Meclis üyelerinin bir kanun teklifinde bulunabilmesi için Padişah'ın önceden iznini alması zorunludur ve Padişah'ın onaylamadığı bir kanun taslağının aynı yasama döneminde yeniden gündeme getirilmesi mümkün değildir.Answer
  4. D
    Padişah'ın meclisten gelen yasaları onaylama süresi 1515 gün ile sınırlandırılmış olup; bu süre zarfında onaylanmayan yasalar meclise iade edilmiş sayılır.
  5. E
    Meclis-i Mebusan'dan geçen bir kanun teklifi, Heyet-i Ayan'ın onayına gerek duyulmaksızın doğrudan Padişah'ın tasvibine sunulur.

Answer

Doğru seçenek, meclis üyelerinin kanun teklifi için Padişah'tan izin alması gerektiğini ve Padişah'ın mutlak veto yetkisinin bulunduğunu belirten ifadedir.
Kanun-i Esasi'nin 18761876 tarihli orijinal metnine göre, meclis üyelerinin kanun teklif edebilmesi için Padişah'tan 'istizan' (izin isteme) yapmaları gerekiyordu. Ayrıca Padişah'ın onaylamadığı bir yasa tasarısı kadük kalır ve aynı dönemde tekrar gündeme getirilemezdi; bu da yasama gücünün Padişah'ın mutlak denetiminde olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metnindeki yasama yetkisini incele.
Anayasanın 5353. maddesi uyarınca, yeni bir kanun tanzimi veya mevcut kanunların tadili konusundaki isteklerin Padişah'ın müsaadesine bağlı olduğu görülür.
Orijinal metinde halkın temsilcilerinin (meclisin) yasama inisiyatifi, yürütmenin başı olan Padişah'ın vesayeti altındadır.
2
Padişah'ın kanunlar üzerindeki onay yetkisini (Veto) analiz et.
Padişah'ın onaylamadığı bir tasarı kanunlaşamaz ve anayasa bu tasarıyı meclisin tekrar görüşerek Padişah'ı zorlayabileceği bir mekanizma içermez.
Bu durum Padişah'ın yasama üzerindeki 'Mutlak Veto' yetkisini kanıtlar.
3
19091909 değişiklikleri ile karşılaştırma yap.
19091909 yılında yapılan değişiklikle 'izin' şartı kaldırılmış ve mutlak veto yetkisi, meclisin ısrarı halinde kanunlaşmayı sağlayan 'geciktirici veto'ya dönüştürülmüştür.
Soruda 'ilk (orijinal) metin' sorulduğu için bu ayrıma dikkat edilmelidir.

Key Concept

İzin Sistemi ve Mutlak Veto

Hints

1
18761876 Anayasası'nın ilk halinin Padişah'ın otoritesini koruyan yapısını düşünün.
2
Meclis üyelerinin bir yasa önermeden önce saraydan ne alması gerektiğini hatırlayın.
3
Orijinal metinde Padişah'ın veto yetkisi 'mutlaktır'; yani meclis Padişah'ın onaylamadığı bir metni zorla kabul ettiremez.

Practice More

19091909 değişikliklerinden sonra bu sürecin nasıl 'Meclis üstünlüğüne' doğru evrildiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Soruya 'Padişah'ın yasama üzerindeki vesayeti' kavramından yola çıkarak yaklaşabilirsiniz. Eğer Padişah her şeye karar veriyorsa, izin ve veto mekanizmaları en güçlü halleriyle mevcut olmalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

1876 Kanun-i Esasi

More questions from this topic