Question

Difficulty: Very hardSıfatlar (Ön Adlar)

Sıfat tamlamalarında sıfatlar bazen bir isim tamlamasının (belirtisiz ad takımı) tamamını niteleyip belirtebilirken, bazı durumlarda yalnızca tamlayan görevindeki ismi niteleyebilir. Bu yapısal fark, cümlenin anlamsal derinliğini ve söz dizimini belirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat, bir isim tamlamasının tamamını nitelemek yerine yalnızca tamlayanı niteleme göreviyle kullanılmıştır?

  1. A
    Yeni müdür odası, personelin daha rahat çalışabileceği şekilde yeniden düzenlendi.
  2. Hızlı tren hattı projesi tamamlandığında şehirler arası ulaşım süresi yarıya inecek.Answer
  3. C
    Bazı sınav soruları, öğrencilerin muhakeme yeteneğini ölçmek amacıyla hazırlanmış.
  4. D
    Şu mahalle bakkalı, yıllardır değişmeyen samimiyetiyle herkesin güvenini kazanmıştı.
  5. E
    Eski belediye binası, restorasyon çalışmalarının ardından müze olarak açılacak.

Answer

Hızlı tren hattı projesi... ile başlayan cümlede 'hızlı' sıfatı yalnızca tamlayanı nitelemektedir.
Doğru cevapta yer alan 'hızlı tren hattı' tamlamasında 'hızlı' niteleme sıfatı, 'tren hattı' belirtisiz isim tamlamasının tamamını değil, yalnızca tamlayan konumundaki 'tren' sözcüğünü nitelemektedir. Çünkü teknik olarak hızlı olan hattın kendisi değil, o hatta hizmet veren trenin özelliğidir. Bu durum sıfatın yalnızca tamlayanı etkilediği özel bir yapısal durumdur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki isim tamlamasını ve sıfatı tespit et.
İsim tamlaması: 'tren hattı', sıfat: 'hızlı'.
Sıfatın hangi ögeyi etkilediğini anlamak için önce yapı taşlarını belirlemeliyiz.
2
Sıfatın anlamsal olarak neyi nitelediğini analiz et.
'Hızlı' olan bir 'hat' (demiryolu) değil, o hat üzerinde giden 'tren'dir.
Mantıksal analiz, sıfatın tamlamanın tamamına mı yoksa sadece ilk kelimeye mi ait olduğunu ortaya çıkarır.
3
Diğer seçeneklerle karşılaştırarak yapısal farkı onayla.
Diğer seçeneklerde sıfatlar (yeni, bazı, şu, eski) tamlamanın bütününü (oda, sorular, bakkal, bina) etkilerken, bu seçenekte sadece ilk ismi etkiler.
Doğru cevabın yapısal olarak tekil (istisna) olduğunu doğrulamak gerekir.

Key Concept

İsim tamlamalarında sıfatın nitelenen öge ile kurduğu söz dizimsel ilişki.

Hints

1
Sıfatın nitelediği varlığın fiziksel veya mantıksal özelliğine odaklanın.
2
Sıfatı tamlamadan ayırıp sadece ikinci kelimeyle (tamlanan) kullanmayı deneyin: 'Hızlı hat' mı yoksa 'Hızlı tren' mi?
3
Hangi cümlede sıfat, tamlayanla birleşerek yeni bir kavram (sıfat grubu) oluşturup sonra tamlanana bağlanmıştır?

Practice More

Benzer bir mantıkla 'Yüksek dağ köyleri' ve 'Mavi okul önlüğü' örneklerini karşılaştırarak sıfatın etki alanını analiz edebilirsiniz.

Alternative Method

Vurgu testi: Sıfatı vurgulayarak okuduğunuzda, anlamın yalnızca ilk isme mi (Tamlayan) yoksa tamlamanın genel sonucuna mı (Tamlama) yüklendiğini kontrol edin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question