Question

Difficulty: EasyTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de özellikle karasallığın belirgin olduğu iç kesimlerde, ilkbahar ve yaz başlarında yer yüzeyinin ısınmasıyla birlikte temas eden hava kütlesi de ısınarak dikey yönde yükselir. Yükselen bu hava kütlesinin soğuması sonucunda oluşan ve halk arasında "Kırkikindi" olarak da bilinen yağış türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Orografik (Yamaç) yağışlar
  2. B
    Cephe (Frontal) yağışlar
  3. Konveksiyonel (Yükselim) yağışlarAnswer
  4. D
    Adveksiyonel sisler
  5. E
    Siklonik yağışlar

Answer

Konveksiyonel (Yükselim) yağışlar
Havanın ısınarak hafiflemesi ve dikey yönde yükselip soğumasıyla oluşan yağışlara 'Konveksiyonel' veya 'Yükselim' yağışları denir. Türkiye'de karasallığın şiddetli olduğu İç Anadolu ve Erzurum-Kars bölümlerinde bu yağışlar oldukça yaygındır ve İç Anadolu'da 'Kırkikindi' olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Soru metnindeki temel mekanizmayı analiz et.
Hava kütlesinin "yer yüzeyinin ısınmasıyla dikey yönde yükselmesi" ifadesi konveksiyon sürecini tanımlar.
Konveksiyon, ısınan akışkanların (hava dahil) hafifleyerek yükselmesi hareketidir.
2
Tanımlanan sürecin coğrafi terim karşılığını bul.
Yükselen havanın soğuyup içindeki nemi bırakmasıyla oluşan yağışlara "Konveksiyonel" veya "Yükselim" yağışları denir.
Hava yükseldikçe her 200200 metrede sıcaklığı yaklaşık 1 °C1 \text{ °C} azalır ve bağıl nemi artar.
3
Türkiye'deki bölgesel örnek ve halk arasındaki isimle eşleştir.
İç Anadolu'da görülen ve genellikle öğleden sonraları gerçekleşen "Kırkikindi" yağışları konveksiyoneldir.
Karasal bölgelerde yerin hızlı ısınması bu mekanizmanın tetikleyicisidir.

Key Concept

Havanın oluşumuna göre yağış tipleri: Konveksiyonel Yağışlar

Hints

1
Yağışın oluşumu için havanın bir şekilde yükselip soğuması gerekir; burada yükselmenin temel nedeni 'sıcaklık'tır.
2
İç Anadolu'da ilkbaharda öğleden sonraları aniden bastıran sağanakları düşünün.
3
Isınan havanın yükselmesi hareketine 'konveksiyon' denir; bu süreçle oluşan yağışın adı da buna benzerdir.

Practice More

İç Anadolu'da bu yağışların en çok ilkbaharda, Erzurum-Kars çevresinde ise yaz başlarında görülmesinin nedenlerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question