Question

Difficulty: MediumKısaltmaların Yazımı

Bir devlet okulunun fen laboratuvarı için hazırlanan 'Malzeme ve Ekipman Takip Raporu'ndan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Laboratuvardaki kimyasal maddelerin her biri, sızdırmazlığı onaylanmış 500 g'lık özel cam şişelerde muhafaza edilmektedir.
  2. B
    Deneylerde kullanılan hassas cihazların teknik bakım periyotları T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yönetmeliğine göre düzenlenmiştir.
  3. C
    Envanter listesine yeni eklenen mikroskop, lam, lamel vb.leri gibi malzemelerin barkodlama işlemi tamamlanmıştır.
  4. Laboratuvarın yıllık cihaz alım planı, TDK'nın yayımladığı bilim terimleri sözlüğündeki güncel terminolojiye göre revize edildi.Answer
  5. E
    Satın alınan gelişmiş teleskobun kullanım kılavuzu, Alm.dan Türkçeye uzman bir mütercim tarafından çevrilmiştir.

Answer

Cümledeki 'TDK'nın' ifadesinde kısaltmanın son harfi olan 'K', 'ka' şeklinde yanlış okunarak ek getirilmiştir; doğru yazım 'TDK'nin' olmalıdır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için 'TDK' kısaltmasına getirilen ek 'TDK'nin' şeklinde olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, harfin halk ağzındaki 'ka' okunuşuna dayandığı için hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kısaltmaları ve onlara getirilen ekleri belirle.
TÜBİTAK'ın, g'lık, T.C., vb.leri, TDK'nın, Alm.dan gibi ifadeler incelenir.
Yanlışlığın hangi tür kısaltmada (büyük harf, küçük harf, ölçü birimi, noktalı kısaltma) olduğunu saptamak gerekir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda ek getirme kuralını uygula.
TDK kısaltması 'te-de-ke' olarak okunur. Son harf 'ke' olduğu için ek 'nin' olmalıdır.
Türkçede 'K' harfinin 'ka' diye bir okunuşu yoktur, bu yaygın bir hatadır.
3
Noktalı kısaltmaların ve ölçü birimlerinin kurallarını kontrol et.
Ölçü biriminde kelime okunuşu (gramlık) esas alınır. Noktalı kısaltmalarda (vb.leri, Alm.dan) kesme işareti kullanılmaz.
TDK yazım kurallarına göre noktalı kısaltmalarda nokta işareti kesme işaretinin görevini de üstlenir.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Hints

1
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımına değil, harflerin okunuşuna odaklanın.
2
Türkçede 'K' harfinin nasıl okunduğunu hatırlayın; 'ka' mı yoksa 'ke' mi?
3
Nokta ile biten kısaltmalarda ek getirilirken kesme işareti (') kullanılmaz, bu kuralın uygulandığı şıkları eleyin.

Practice More

Büyük harfli olup kelime gibi okunan (UNESCO, NATO, TÜBİTAK) kısaltmaların ek alma kurallarını tekrar ediniz.

Alternative Method

Kısaltmaları harf harf kodlayarak okuma yöntemi (T-D-K) sayesinde 'TDK-nin' sonucuna daha hızlı ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question