Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin mutlak (matematik) konumu üzerine araştırma yapan bir coğrafyacı, 2121 Aralık tarihinde KK şehrinden LL şehrine doğru hava yoluyla seyahat etmiştir. Yolculuk esnasında ve ulaşılan merkezde şu tespitler yapılmıştır:

- Kutup Yıldızı'nın (Polaris) ufuk düzlemi üzerindeki görünüm açısının küçüldüğü,
- 2121 Aralık tarihinde gündüz süresinin seyahat boyunca uzadığı,
- Başlangıç Meridyeni ile olan yerel saat farkının azaldığı,
- Çizgisel hızın KK merkezine göre daha fazla olduğu görülmüştür.

Buna göre, bu araştırmacının seyahat ettiği KK ve LL merkezleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. A
    Sinop - Hatay
  2. Iğdır - MuğlaAnswer
  3. C
    Antalya - Artvin
  4. D
    Edirne - Hakkari
  5. E
    İzmir - Erzurum

Answer

Araştırmacının seyahat ettiği merkezler Iğdır'dan Muğla'ya doğrudur.
Iğdır'dan Muğla'ya yapılan seyahat, Türkiye haritası üzerinde kuzeydoğudan güneybatıya doğru bir hareketi temsil eder. Güneye inildiği için Kutup Yıldızı'nın açısı küçülür, çizgisel hız artar ve 2121 Aralık'ta gündüz süresi uzar. Batıya gidildiği için de Başlangıç Meridyeni ile olan yerel saat farkı (boylam farkı azaldığı için) azalmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Kutup Yıldızı açısını ve çizgisel hızı analiz etme
Kutup Yıldızı'nın açısının küçülmesi ve çizgisel hızın artması, gözlemcinin daha güneye (Ekvator'a) doğru hareket ettiğini kanıtlar.
Kutup Yıldızı'nın görünüm açısı enlem derecesine eşittir ve güneye gidildikçe küçülür; çizgisel hız ise Ekvator'da en fazladır.
2
2121 Aralık tarihindeki gündüz süresini değerlendirme
Gündüz süresinin uzaması, gözlemcinin güneye doğru gittiğini teyit eder.
2121 Aralık'ta Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe gece, güneye gidildikçe gündüz süresi uzar.
3
Başlangıç Meridyeni ile zaman farkını inceleme
Zaman farkının azalması, gözlemcinin Başlangıç Meridyeni'ne (00^\circ) yaklaşmak için batıya doğru hareket ettiğini gösterir.
Türkiye 264526^\circ - 45^\circ Doğu meridyenlerindedir. Batıya (örneğin 4545^\circ'den 2828^\circ'ye) gidildikçe 00^\circ meridyeni ile olan fark azalır.
4
Şehirleri eşleştirme
Hem güneyde hem de daha batıda olan seçenek Iğdır'dan Muğla'ya gidiştir.
Iğdır Türkiye'nin en doğusundadır; Muğla ise hem daha güneyde hem de daha batıdadır.

Key Concept

Türkiye'nin Matematik Konumuna bağlı olarak enlem ve boylamın eş zamanlı değişimi.

Hints

1
Kutup Yıldızı'nın görünüm açısının azalması, hareket yönünün güney olduğunu kesinleştirir.
2
Başlangıç Meridyeni ile zaman farkının azalması için Türkiye içerisinde batı yönüne doğru hareket etmelisiniz.
3
Hem daha güneyde hem de daha batıda olan bir hedef merkez arayın; Iğdır ve Muğla'nın konumlarını düşünün.

Practice More

Aynı rota üzerinde 2121 Haziran tarihinde seyahat edilseydi, gündüz süresindeki değişim nasıl olurdu? (Cevap: Gündüz süresi kısalırdı).

Alternative Method

Soruyu bir Türkiye mülki idari haritası üzerinde vektör çizerek çözebilirsiniz. Kuzeydoğu (Iğdır) noktasından Güneybatı (Muğla) noktasına çizilen bir ok, hem enlemin hem de boylamın verilen kriterlere göre nasıl değiştiğini görselleştirir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question