Türkiye'de özellikle iç bölgelerdeki kurak ve yarı kurak sahalarda, rüzgârın beraberinde taşıdığı kum ve toz zerrelerinin yüzeylere çarpmasıyla gerçekleşen korazyon (fiziksel aşındırma) süreci; farklı dirençteki tabakalar üzerinde rüzgârın esiş yönüne paralel uzanan, birbirlerinden keskin sırtlarla ayrılmış "" profilli derin oluklar meydana getirir. Bu yer şekli ve Türkiye'deki karakteristik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Sözü edilen şekiller "Yardang" olarak tanımlanır ve bitki örtüsünden yoksun, gevşek dokulu arazilerde rüzgârın seçici aşındırma gücünü yansıtır.Answer
- BBu yer şekilleri "Barkan" olup, rüzgârın taşıma kapasitesinin bittiği yerlerde kumların hilal şeklinde çökelmesiyle oluşan biriktirme yapılarıdır.
- CBu yapılar "Tafoni" olarak adlandırılır ve kayaçların iç kısımlarının rüzgâr tarafından oyulmasıyla oluşan kuş yuvası benzeri oyuklardır.
- DSöz konusu oluşumlar sadece Karstik arazilerde görülür ve oluşumunda rüzgârdan ziyade yeraltı sularının kimyasal etkisi baskındır.
- EBu oluşumlar "Lös" adı verilen rüzgâr biriktirme şekilleridir ve Türkiye'de sadece nemli kıyı bölgelerindeki delta ovalarında gözlemlenir.
Answer
Rüzgârın esiş yönüne paralel uzanan ve farklı dirençteki tabakaların aşınmasıyla oluşan bu şekiller Yardang'dır ve bitki örtüsünün zayıf olduğu alanlarda gelişirler.
Doğru seçenek olan Yardang, rüzgârın beraberinde taşıdığı materyalleri (korazyon) yumuşak ve sert tabakalar üzerine çarptırarak, yumuşak kısımları oyması ve rüzgâr yönüne paralel sırtlar ve oluklar oluşturması sürecidir. Bu sürecin Türkiye'de özellikle İç Anadolu'da görülebilmesi için bitki örtüsünün zayıf olması temel şarttır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Rüzgâr Aşındırma Şekilleri: Yardang
Hints
1
Sorudaki 'korazyon' kelimesi rüzgârın fiziksel çarpma etkisiyle yaptığı aşındırmayı ifade eder.
2
Yardang ve Tafoni rüzgârın aşındırma şekilleridir; ancak biri çizgisel oluklar diğeri ise dairesel delikler oluşturur.
Estimated Time:1m 30s