Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Hayvancılık ve Ormancılık

Türkiye'de ormanların dikey yöndeki dağılışını ve çıkabildiği en yüksek sınırı (orman üst sınırı) belirleyen temel faktör sıcaklıktır. Normal şartlarda matematik konum (enlem) etkisine bağlı olarak, güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık azaldığı için orman üst sınırının deniz seviyesine doğru alçalması beklenir. Ancak Türkiye'de orman üst sınırı Karadeniz kıyı kuşağında yaklaşık 2000−21002000-2100 metrelerde sonlanırken, daha kuzeyde yer alan Doğu Anadolu'nun iç kesimlerinde (Sarıkamış çevresi) 28002800 metrelere kadar çıkabilmektedir.

Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin orman üst sınırı üzerindeki etkisini kanıtlamaktadır?

  1. Karasallık şiddetine bağlı olarak yaz sıcaklıklarının yüksek seyretmesi ve yüksek platoların yerel olarak daha fazla ısınmasıAnswer
  2. B
    Enlem farkına bağlı olarak güneş ışınlarının düşme açısının Doğu Anadolu'da Karadeniz kıyılarından daha dik olması
  3. C
    Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamaçlarında bakı etkisinin sıcaklığı ve buharlaşmayı artırması
  4. D
    Doğu Anadolu'da yıllık toplam yağış miktarının Karadeniz kıyı kuşağından daha fazla olması
  5. E
    Yüksek enlemlerde toprak örtüsünün daha kalın ve humus bakımından zengin olması

Answer

Doğu Anadolu'da karasallığın etkisiyle yaz sıcaklıklarının artması ve yüksek platoların yerel ısı adası oluşturarak ağaç yetişme sınırını yükseltmesi.
Ormanların çıkabileceği en yüksek sınırı belirleyen ana faktör sıcaklıktır. Karadeniz kıyıları nemli ve denizel olduğu için yazlar serin geçer ve orman sınırı 2000−21002000-2100 metrede kalır. Ancak Doğu Anadolu'da denizden uzaklık ve yüksek platoların yazın çok fazla ısınması, sıcaklığın ağaç yetişmesi için gereken eşiği daha yüksek irtifalarda bile aşmasını sağlar. Bu nedenle orman üst sınırı Türkiye'de en yüksek Doğu Anadolu'dadır.

Step-by-Step Solution

1
Matematik konum ve özel konum etkilerini karşılaştırın.
Enlem etkisine göre kuzeye gidildikçe orman üst sınırının düşmesi gerekirken, Doğu Anadolu'da (kuzeyde olmasına rağmen) yükseldiği görülmektedir.
Bu durum matematik konumun (enlem) etkisinin, özel konum (karasallık) tarafından baskılandığını gösterir.
2
Karasallığın sıcaklık üzerindeki etkisini analiz edin.
Deniz etkisinden uzak iç kesimlerde ve yüksek platolarda karasal ısınma daha şiddetlidir.
Yüksek platolar (Erzurum-Kars çevresi), geniş kara kütlelerinin ısınmasıyla 'yerel sıcaklık adaları' oluşturur.
3
Orman üst sınırı ile sıcaklık ilişkisini kurun.
Yaz aylarındaki yüksek sıcaklıklar, ağaçların daha yüksek irtifalarda yetişmesine olanak tanır.
Sarıkamış gibi bölgelerde orman üst sınırının 28002800 metreye çıkması, bu şiddetli karasal ısınmanın bir sonucudur.

Key Concept

Orman Üst Sınırı ve Karasallık Etkisi

Hints

1
Orman üst sınırını belirleyen temel faktörün 'sıcaklık' olduğunu unutmayın.
2
Normalde kuzeye gidildikçe bu sınırın düşmesi gerekir; eğer yükseliyorsa burada enlem dışı (özel konumla ilgili) bir durum vardır.
3
Deniz kıyısındaki nemli hava yazın serinletici etki yaparken, iç kesimlerdeki karasallık havayı daha fazla ısıtır.

Practice More

Türkiye'de 'Orman Alt Sınırı'nın bölgelere göre değişimini ve nemlilikle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Hayvancılık ve Ormancılık

More questions from this topic