Question

Difficulty: Very hardNoktalama İşaretleri

Türkçede noktalama işaretleri, anlam karışıklığını önlemek ve cümle yapısını belirginleştirmek amacıyla belirli kurallara göre kullanılır. Bu kuralların dışına çıkılması, metnin akıcılığını ve anlamsal bütünlüğünü zedeler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Geleneksel sanatlarımızın yaşatılması; kültürel mirasın korunması, gelecek kuşaklara aktarılması ve toplumsal hafızanın canlı tutulması açısından hayati bir önem taşımaktadır.
  2. Eleştirmen, eserin dil ve üslup özelliklerini titizlikle tahlil ederek; yazarın sanatsal yaratıcılığının hangi kaynaklardan beslendiğini saptamaya çalışmış.Answer
  3. C
    Yeni projede görev alan mühendisler; tasarım, uygulama ve denetleme aşamalarında koordineli bir şekilde çalışmak zorundadırlar.
  4. D
    Klasik eserler; zamanın süzgecinden geçerek günümüze ulaşan, her okunduğunda farklı anlamlar sunan ve evrensel değerleri barındıran metinlerdir.
  5. E
    Piyano, keman, viyolonsel; sanatçının ruhundaki fırtınaları, hüzünleri ve neşeyi izleyiciye aktaran en güçlü araçlardır.

Answer

Eleştirmen, eserin dil ve üslup özelliklerini titizlikle tahlil ederek; yazarın sanatsal yaratıcılığının hangi kaynaklardan beslendiğini saptamaya çalışmış cümlesinde noktalama yanlışı yapılmıştır.
Doğru cevap olan cümlede 'tahlil ederek' kelimesi bir zarf-fiildir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül veya noktalı virgül konmaz (Eğer art arda gelen birden fazla zarf-fiil yoksa). Bu cümlede tek bir zarf-fiil olduğu için noktalı virgül kullanımı hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki fiilimsileri ve bağlaçları tespit edin.
'tahlil ederek' ifadesindeki '-erek' bir zarf-fiil ekidir.
Zarf-fiillerin noktalama kurallarındaki yeri, sınavların en belirleyici konularından biridir.
2
Zarf-fiil kullanım kuralını hatırlayın.
Türkçe dil bilgisinde, cümle içinde art arda gelmeyen (tekil kullanılan) zarf-fiil eklerinden sonra virgül veya noktalı virgül konmaz.
Zarf-fiiller zaten cümlede bir ulaç görevi görerek anlam akışını sağlar, ek bir işarete gerek duyulmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül kullanımlarını test edin.
A, C, D ve E seçeneklerinde noktalı virgül; özneyi diğer ögelerden ayırmak veya tür/takım ayrımı yapmak için TDK kılavuzundaki 'İçinde virgül bulunan sıralı cümleleri veya grupları ayırmak' kuralına uygun kullanılmıştır.
Noktalı virgülün temel işlevi, virgülün yetersiz kaldığı gruplandırma ve ayrıştırma durumlarında devreye girmektir.

Key Concept

Zarf-fiil eklerinden sonra noktalama işareti kullanımı

Hints

1
Cümlelerdeki zarf-fiil eklerini (-arak, -ınca, -ıp vb.) bulun ve sonrasındaki işaretleri kontrol edin.
2
Noktalı virgülün en yaygın kullanım alanı, virgüllerle ayrılmış grupları veya özneyi karışıklıktan kurtarmaktır; ancak fiilimsilerden hemen sonra genellikle gelmez.
3
TDK'nin 'Zarf-fiil eklerinden sonra virgül konmaz' kuralı, noktalı virgül için de geçerlidir. Tekil zarf-fiil kullanımı varsa işaretleme hatası yapılmış olabilir.

Practice More

Noktalama işaretleri ile zarf-fiil ilişkisini pekiştirmek için 'Şart kipi (-se/-sa) ve bağlaçlardan sonra virgül kullanımı' konusuna göz atabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question